اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩

فصل [ 6 ] : غزل و نسيب

گويى اين شعر از اين سخن خداوند اقتباس يافته است كه مىفرمايد : فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ . « 1 »

فصل [ 6 ] : غزل و نسيب

فصل [ 6 ] : غزل و نسيب

وضاح يمن گفته است « 2 » :

اذا قلت هات قبلينى تمايلت * و قالت معاذ اللّه من فعل ما حرم

فما اقبلت حتى تضرعت عندها * و اعلمتها ما رخص اللّه فى اللمم « 3 »

مقصود شاعر در اين بيت اين سخن خداوند است كه فرمود : الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ « 4 » .

محمّد بن ابى زرعه « 5 » دمشقى گفته است :

ان حظّى ممن احبّ كفاف * لا صدود يقضى و لا اسعاف

فكأنى بين الوصال و بين ال * هجر ممن مقامه الاعراف

فى محل بين الجنان و بين النّ * ار طورا ارجو و طورا اخاف « 6 »

مقصود شاعر در اين ابيات اين آيه است كه فرمود : وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ * وَ إِذا

( 1 ) . يوسف / 31 : پس چون او را ديدند وى را بس شگرف يافتند و دست‌هاى خود را بريدند . ( 2 ) . اين دو بيت به اضافه دو بيت ديگر در مجموعه « شعر وضاح اليمن » آمده است . بنگريد به : مجلهء المورد ، ج 13 ، ش 2 ، ق 26 ، ص 128 - ت . ( 3 ) . چون به او گفتم پيش آى و مرا ببوس كناره جست و گفت : پناه بر خدا از انجام آنچه او حرام كرده است ! هيچ پيش نيامد تا در آستانه‌اش ناليدم و او را از آنچه خداوند دربارهء خرده لغزش‌ها رخصت فرموده است آگاهانيدم . ( 4 ) . نجم / 32 : آنان‌كه از گناهان بزرگ و زشتكارىها - جز لغزش‌هاى كوچك - خوددارى مىورزند ، پروردگارت نسبت به آن‌ها فراخ آمرزش است . ( 5 ) . نام كامل او محمّد بن سلامة بن ابى زرعه كنانى است . ابن ابى طاهر معلى گفته : نام نخست [ ظاهرا ابن ابى زرعه دمشقى ] دقيق‌تر است . او شاعرى نكوكار بود . بنگريد به : معجم الشعراء ، ص 329 - ت . ( 6 ) . من را از آن‌كه دوستش دارم بهره‌اى بسنده است ، نه تمايلى اندك كه بگذرد و نه يارىاى شتابان كه دوام نيابد . گويى من ميان وصل و هجران به سان كسانىام كه در اعراف به سر مىبرند . در جايگاهى ميان بهشت و دوزخ ؛ گاه اميد دارم و گاه نيز مىترسم .