اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٧

فصل [ 41 ] : گونه‌هايى ديگر از نامه‌هاى دوستانه

اين نعمت به كجا انجاميد ؟ آنان برپايى اين دولت را به ديدهء ريشخند نگريستند و ويژگىهاى آن را به ديدهء تحقير ديدند ، امّا خود نابود شدند و از ميان رفتند : فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا « 1 » فَهَلْ تَرى لَهُمْ مِنْ باقِيَةٍ . « 2 »

او راست : از سپاه شيطان بسيارشان اندك است و آن‌كه به باطل عزّت يافته باشد ذليل .

نه از فيل چيزى جز فيل قوىتر است و نه از پرنده ابابيل چيزى ضعيف‌تر . « 3 »

همو به پدر خويش دربارهء برادر خود چنين نوشته است : عمر آدمى براى همهء دانش‌ها گنجايش ندارد . پس بايد كه نكوترين آن‌ها را به من انفاق كند و از دانش‌ها آنچه را پسنديده است و نه آن را كه ناپسند است برايم فراهم آورد و از دانش نحو نيز شناخت اصول آن و نيز آنچه را از فروعش كه از آن نتوان بىنيازى جست ، تا « نور چشمى از آن من و تو » « 4 » بر من وارد آيد .

همو به برادر خود نوشته است : اگر خدا بخواهد جامهء نكويى و كهنسالى بر تو آرايد و تو را به‌سان گياهى شايسته بپرورد و خداوند به تو سزامندتر است تا برادرت . او يگانه تكيه‌گاه من دربارهء تو است ؛ تنها از خداوند يارى بجوى ؛ أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ « 5 » .

يحيى بن خالد زمانى كه در زندان بود ، به هارون نامه نوشت تا محبت او را به چنگ آورد . او چنين آورد : گناه امرى خاص است ؛ كيفر را همگانى مساز ؛ كه خداوند فرموده است :

وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى « 6 » . من در امان بودن بيگناهان و دوستى با دوستان را مىخواهم .

هارون در پاسخ او بر همان نامه اين آيه نوشت : قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيانِ . « 7 »

جعفر بن يحيى در نامهء كسى كه از او گذشت خواسته بود چنين نوشت : ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ . « 8 »

( 1 ) . نمل / 52 : و اين هم خانه‌هاى خالى آن‌هاست به سزاى بيدادى كه كرده‌اند . ( 2 ) . حاقه / 8 : آيا از آنان كسى را برجاى مىبينى ؟ ( 3 ) . اشاره به سورهء فيل - ت . ( 4 ) . اقتباس از آيهء 9 سورهء قصص : قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ - م . ( 5 ) . زمر / 36 : آيا خدا كفايت‌كنندهء بنده‌اش نيست ؟ ( 6 ) . فاطر / 18 : و هيچ باربردارنده‌اى بار گناه ديگرى را برنمىدارد . ( 7 ) . يوسف / 41 : امرى كه شما دو تن از من جويا شديد تحقق يافت . ( 8 ) . فاطر / 2 : هر رحمتى را كه خدا براى مردم گشايد بازدارنده‌اى براى آن نيست و آنچه را كه بازدارد پس از بازگرفتن گشاينده‌اى ندارد .