اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٨
فصل [ 37 ] : تسليت‌گويى
الْقَرارِ « 1 » و كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ * وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ « 2 » . بارى ، هركه را يقينى درست باشد مصيبت‌ها بر او آسان آيد و هركس بلا را بشناسد شكيبايى بر آن را نيز بداند .
نيكبخت كسى است كه به تسلّى در برابر ناشكيبى بايستد و آن پاداش و رحمتى را كه خداوند به مصيبت‌ديدگان و كسانى كه پاداش خود از خداوند مىخواهند وعده داده است ، تحقق بخشد . خداوند فرمود : إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ « 3 » و بَشِّرِ الصَّابِرِينَ * الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ * أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ . « 4 »
ابن عباد گفته است « 5 » : خداوند مهتر ما را در جايگاهى والاتر از آن قرار داده است كه بگويد : [ خداوندا ] ، تدبير كردى و ما آن را نمىپسنديم ، و حكم رانده‌اى و ما آن را خوش نداريم . « 6 » از او به دور باد ! مهتر ما از آن كسانى نيست كه يادآورى آن روز را وامىگذارند كه « هيچ مال و فرزندى سود نمىبخشد مگر كسى كه دل پاكى به سوى خدا بياورد » . « 7 »
هم او راست : بايد كه به حق خشنود بود و همديگر را به بردبارى سفارش كرد ؛ چه ، دنيا بر شرط فنا يافتن آغاز شده و در اين‌باره گفته شده است : وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى « 8 » .
او راست : اگر انسان در كشاكش ميان آنچه در دلش مىگذرد و آنچه براى آخرتش بهتر است ، مغلوب نمىشد ، اطمينان‌آور اين بود كه كودكى را از دست بدهد و غمى چند روزه بر او را تحمل كند و آن را ذخيرهء آخرت خويش بشمارد ، تا آن‌كه همين كودك بماند و مايهء فتنه ، دل‌مشغولى ، ترس و ناخن‌خشكى شود ، آن‌گونه كه اگر زنده بماند ، مايهء تباهى انسان گردد و
( 1 ) . غافر / 39 : اين زندگى دنيا تنها كالايى ناچيز است و در حقيقت آن آخرت است كه سراى پايدار است . ( 2 ) . رحمان / 26 و 27 : هرچه بر زمين است فانىشونده است و ذات باشكوه و ارجمند پروردگارت باقى خواهد ماند . ( 3 ) . زمر / 10 : بىترديد شكيبايان پاداش خود را بىحساب به تمام خواهند يافت . ( 4 ) . بقره / 155 - 157 : و مژده ده شكيبايان را . همان كسانى كه چون مصيبتى به آنان برسد مىگويند ما از آن خدا هستيم و به سوى او بازمىگرديم . بر ايشان درودها و رحمتى از پروردگارشان باد ؛ و راه‌يافتگان هم خود ايشانند . ( 5 ) . متن را بنگريد در : رسائل صاحب بن عباد ، ص 43 - ت . ( 6 ) . محققان متن عربى اختلاف‌هايى لفظى را در اين بخش با آنچه در رسائل صاحب بن عباد آمده است يادآور شده‌اند . مترجم برخى از جمله‌ها را براساس عبارت آن كتاب ترجمه كرده است - م . ( 7 ) . اقتباس از آيه‌هاى 88 و 89 سورهء شعراء : يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ - م . ( 8 ) . اعلى / 17 : جهان آخرت نيكوتر و پايدارتر است .