اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٧
فصل [ 37 ] : تسليت‌گويى
ديدار كنند « 1 » و هركس به موجب آنچه به دست آورده پاداش يابد و « آنان مورد ستم قرار نخواهند گرفت » « 2 » . آفرين بر خداوند كه پادشاهى توانگر است و پيراسته او كه قدرتمندى چيره است .
ابو اسحاق صابى « 3 » گفته است : بارى ، خداوند هر اجلى را نوشته‌اى مقدر و هر مهلتى را پايانى مقرر قرار داد و براى هركه از ميان رود جانشينى و هرچه از دست رود جايگزينى . او همگان را در درآمدن به آبشخور مرگ برابر گرداند و در اين عرصه بر آنان به عدالت حكم راند و همو - كه سخنش حق است - فرمود : كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ « 4 » . اين خود به واسطهء مصلحتى است كه در مطاوى اين امر نهفته است و منفعتى كه در پس آن پنهان است . هم بدان منظور است تا هركس به خويش بنگرد و در خود بينديشد و بداند كه همان چيزى را خواهد درويد كه خود كاشته است و او در آستانه سفر كردن است و بر كرانهء سراى وانهادن و بگذشتن . اگر بنا بود كسى از آفريدگان گريزى از اين داشته باشد و راهى براى جاودانگى بيابد ، خداوند پيامبر برگزيدهء خود و امين پسنديدهء خويش حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله را كه سزامندترين كس به چنين برگزيدنى و سزاوارترين كس به چنين مزيتى است براى جاودانگى برمىگزيد و جاودانگى را به او گزين مىساخت . امّا خداوند براى او نيز همان راه را كه آشناتر همگان است برگزيد و به همان راه كه ميانه‌تر است درآورد و براى ما در او الگويى بايسته و افتخارآميزترين اسوه قرار داد و فرمود : إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ « 5 » .
اسكافى گفته است : دنيا سراى دل كندن است و زندگى در آن نيز فريب . جاى گذر كردن است و آسايش آن نيز پوچى . ساكنان اين سراى هم مسافرانى هستند كه بر مركب نشسته‌اند و خواب بر ايشان چيرگى افكنده است . فرجام تلاش آنان بدل شدن به يك مردار است و گذر روزها نيز مركبى است كه آنان را پيش مىبرد و به سوى خداوند بازگردند و در سراى ديگر قرار يابند . خداوند كه جلالش والاست فرمود : إِنَّما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا مَتاعٌ وَ إِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دارُ
( 1 ) . اشاره به آيهء 83 سورهء زخرف : حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ - م . ( 2 ) . اقتباس از آيهء 22 سورهء جاثيه : وَ لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ . ( 3 ) . متن را بنگريد در : المختار من رسائل الصابى ، ج 1 ، ص 156 و 157 - ت . ( 4 ) . آل عمران / 185 : هر جاندارى چشندهء طعم مرگ است و همانا روز رستاخيز پاداش‌هايتان به‌طور كامل به شما داده مىشود . ( 5 ) . زمر / 30 : قطعا تو خواهى مرد و آنان نيز خواهند مرد .