اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١
فصل [ 4 ] : نكته‌هايى دربارهء زنان و كنيزان
در اين هنگام كلثوم دختر يزيد گفت : اين « روزى است كه نهفته‌هاى درون آشكار شود » « 1 » و روزى است كه « زبان و دست و پايشان بر ضدشان به آنچه انجام مىدادند ، گواهى دهد » . « 2 » با من راست بگوى و كژراهه‌ها را واگذار .
چون پوران دختر حسن بن سهل به خانهء مأمون درآمد از هيبت خلافت حيض شد .
پس زمانى كه مأمون با او خلوت كرد و به سوى او دست گشود گفت : اى امير مؤمنان ، « تقدير خداوند فرارسيده است ، در آن شتاب مورزيد » « 3 » . بدين‌سان مأمون از حال او آگاهى يافت و بيش از پيش مهر او را در دل گرفت . « 4 »
روزى امير به يكى از خدمتگزاران خويش گفت : نيكوترين كنيز را نزد من آور . او به حرمسرا اندر شد تا از كنيزان كسى اختيار كند . پس يكى را پسنديد . به او گفت : خليفه‌زاده را پاسخ گوى . او نيز چنين كرد . سپس با كنيزى ديگر كه از آن نخست نكوتر بود برخورد كرد . او را نيز با آن نخست همراه ساخت . آن‌گاه يكى ديگر نيكوتر از او هم بديد . او را به آن دو ديگر ملحق كرد و همه را نزد امير آورد و داستان را با وى در ميان نهاد . امير به كنيزان گفت : هركدام از شما كه آيه‌اى از كتاب خدا سازگار با آنچه گذشته است بياورد همو همدم من است كه با وى همبستر مىشوم . كنيز نخست گفت : اى امير مؤمنان ، وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ * أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ . « 5 »
دومى گفت : حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى . « 6 »
سومى نيز گفت : وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولى . « 7 »
امير با همين اخير خلوت گزيد و آن دو تن ديگر را نيز گفت : شما را هم وعده‌اى است كه تخلف نپذيرد . « 8 »
مؤلف گويد : مردى به دو كنيز برخورد كه يكى دوشيزه بود . به او علاقه يافت ، هرچند
( 1 ) . اقتباس از آيهء 9 سورهء طارق : يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ - م . ( 2 ) . اشاره است به آيهء 24 سورهء نور : يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ - ت . ( 3 ) . اقتباس از آيهء يكم سورهء نحل : أَتى أَمْرُ اللَّهِ فَلا تَسْتَعْجِلُوهُ - م . ( 4 ) . اين ماجرا به روايتى ديگر در وفيات الاعيان ( ج 1 ، ص 289 ) نيز آمده است - ت . ( 5 ) . واقعه / 10 و 11 : و سبقت‌گيرندگان مقدمند . آنانند همان مقرّبان . ( 6 ) . بقره / 238 : بر نمازها و نماز ميانه مواظبت كنيد . ( 7 ) . ضحى / 4 : و قطعا آخرت براى تو از دنيا نيكوتر خواهد بود . ( 8 ) . اشاره است به آيهء 97 سورهء طه : وَ إِنَّ لَكَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَهُ - ت .