اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٢١٥

فصل [ 2 ] : فضيلت دارايى و تلاش در به چنگ آوردن آن و نيز فضيلت داد و ستد و پيشه‌ورى

خداوند كسانى را كه در طلب فضل او تلاش مىكنند ستوده و فرموده است : وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ « 1 » .

خداوند همچنين به تلاش در جستن روزى برانگيخته و بدان فرمان داده و فرموده است :

فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ « 2 » و وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً « 3 » .

صاحب بصره « 4 » گفته است :

اذا الارض ضاق بها زندها * ففسحتها فى فراق الزناد

اذا صارم قر فى غمده * حوى غيره الفضل يوم الجلاد « 5 »

و لو يستوى بالقعود النهوض * لما ذكر اللّه فضل الجهاد « 6 »

خداوند فرموده است : وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ آخَرُونَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ « 7 » . خداوند بدين‌سان بازرگانان را همپاى مجاهدانى كه اهل بهشتند در رخصت قرار داد .

از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : پاك‌ترين چيزى كه شخص مىخورد آن است كه از كسب خود او باشد ؛ و در كتاب خدا ، كسب همان تجارت است . « 8 »

( 1 ) . مزمل / 20 : و عده‌اى ديگر در زمين سفر مىكنند و در پى روزى خدا هستند . ( 2 ) . جمعه / 10 : پس در زمين بپراكنيد و فضل خدا را جويا شويد . ( 3 ) . نساء / 100 : و هركه در راه خدا هجرت كند در زمين اقامتگاه‌هاى فراوان و گشايش‌ها خواهد يافت . ( 4 ) . مقصود صاحب زنج معروف است . بنگريد به : فيصل سامر ، ثورة الزنج - ت . ( 5 ) . دو بيت حاضر در تاريخ الطبرى ( ج 8 ، ص 311 ) آمده و پيش از اين دو بيت نيز بيت زير آمده است : رأيت المقام على الاقتصاد * قنوعا به ذلة فى العباد - ت . ( 6 ) . اگر زمين بر كسى تنگ آيد راه يافتن به فراخناى آن در وانهادن سرزمين است . اگر شمشيرى در نيام جاى گيرد كسى ديگر در روز پيكار برترى را به چنگ مىآورد . اگر نشستن با ايستادن برابرى مىداشت ، خداوند از برترى جهاد ياد نمىكرد . ( 7 ) . مزمل / 20 : و عده‌اى ديگر در زمين سفر مىكنند و در پى روزى خدا هستند و گروهى ديگر در راه خدا پيكار مىكنند . ( 8 ) . متنى كه مؤلف آورده چنين است : « اطيب ما اكل الرجل من كسبه و الكسب فى كتاب اللّه تعالى التجارة » . امّا در