اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٢١١

فصل [ 12 ] : عامهء مردم و نادانان

خداوند ايشان را بر اين كاستىها سرزنش نمىكرد ، آن‌سان كه كسانى را كه كور آفريده و كسانى را كه ديوانه آفريده شده‌اند و هيچ درك نمىكنند سرزنش نكرده و چهارپايان را ملامت نكرده و درندگان را نيز كيفر نداده است . امّا او آن بينايى را كه خود را به كورى زند كور ، شنوايى را كه خود را به كرى زند كر و داناى عاقلى را كه خود را به نادانى زند جاهل ناميده است . خداوند همچنين فرموده : أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى أَبْصارَهُمْ « 1 » .

اگر در اين آيه نيز مقصود خداوند اين بود كه كورى آنان به سان كورى ديگر نابينايان و كرى ايشان نيز به سان كرى ديگر ناشنوايان است ، نمىفرمود : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها « 2 » . اين فرموده همانند آن كلام ديگر خداى است كه فرمود : إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ « 3 » . خداوند پيش از اين هم دربارهء كسانى ديگر كه مىشنيدند و مىديدند فرموده است : صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ « 4 » . پس اين تعبيرها از باب تمثيل است .

يكى از آنان جمعى از عامه مردم را نگريست كه دربارهء قضا و قدر سخن مىگفتند و صدايشان به جدال در اين‌باره بلند شده بود . گفت : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ * كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَ يَهْدِيهِ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ « 5 » .

خداوند طايفه‌اى را كه بيش از خدا از مردم مىترسيدند نكوهيده و چنين فرموده است :

لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ مِنَ اللَّهِ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ « 6 » .

( 1 ) . محمّد / 23 : اينان همان كسانند كه خدا آنان را لعنت نموده و گوش دل ايشان را ناشنوا و چشم‌هايشان را نابينا كرده است . ( 2 ) . محمّد / 24 : آيا به آيات قرآن نمىانديشند ؟ يا مگر بر دل‌هايشان قفل‌هايى نهاده شده است ؟ ( 3 ) . نمل / 80 : البته تو مردگان را شنوا نمىگردانى و اين ندا را به كران چون پشت بگردانند نمىتوانى بشنوانى . ( 4 ) . بقره / 18 : كرند ، لالند ، كورند . بنابراين به راه نمىآيند . ( 5 ) . حج / 3 و 4 : و برخى از مردم دربارهء خدا بدون هيچ علمى مجادله مىكنند و از هر شيطان سركشى پيروى مىنمايند . بر شيطان مقرر شده است كه هركس او را به دوستى گيرد ، قطعا او وى را گمراه مىسازد و به عذاب آتش مىكشاند . ( 6 ) . حشر / 13 : شما قطعا در دل‌هاى آنان بيش از خدا مايهء هراسيد ؛ چرا كه آنان مردمانىاند كه نمىفهمند .