اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٦

فصل [ 7 ] : نكوهش دورويان

الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ « 1 » همچنين فرموده است : وَ إِذا لَقُوكُمْ قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ « 2 » .

از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : حكايت منافق حكايت گوسفندى سرگردان ميان دو گله را ماند كه گاه به اين يك گرايد و گاه به آن ديگرى « 3 » .

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سپس اين آيه را خواند : مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى هؤُلاءِ وَ لا إِلى هؤُلاءِ « 4 » .

خداوند با زيباترين واژه‌ها و نكوترين درونمايه‌ها ، منافقان را وصف كرده و فرموده است : الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قالُوا أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَ إِنْ كانَ لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ قالُوا أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ « 5 » و يُرْضُونَكُمْ بِأَفْواهِهِمْ وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ « 6 » .

ابو العيناء در حالى كه نجاح بن سلمه ، موسى بن عبد الملك و احمد بن اسرائيل « 7 » نزد عبيد اللّه بن يحيى بن خاقان بودند بر او درآمد و به آنان اشاره كرد و گفت : اى وزير ، « آنان را متحد مىپندارى ، ولى دل‌هايشان پراكنده است » ؟ « 8 » نجاح گفت : اى دشمن خدا ، دروغ مىگويى .

ابو العيناء پاسخ داد : « براى هر خبرى هنگامى است و به زودى خواهيد دانست » . « 9 »

( 1 ) . بقره / 14 : و چون با كسانى كه ايمان آورده‌اند برخورد كنند مىگويند ايمان آورديم و چون با شيطان‌هاى خود خلوت كنند ، مىگويند در حقيقت ما با شماييم ؛ ما فقط آنان را ريشخند مىكنيم . ( 2 ) . آل عمران / 119 : و چون با شما برخورد كنند مىگويند ايمان آورديم و چون با هم خلوت كنند از شدت خشم بر شما سر انگشتان خود را مىگزند . بگو به خشم خود بميريد كه خداوند به راز درون سينه‌ها داناست . ( 3 ) . متن حديث چنين است : « مثل المنافق مثل الشاة الغائرة بين الغنمين تهوى الى هذه مرة و الى تلك اخرى » . حديث را بنگريد در : صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 2146 ؛ صحيح ابن حبان ، ج 1 ، ص 496 ؛ سنن الدارمى ، ج 1 ، ص 105 ؛ نسائى ، السنن الكبرى ، ج 6 ، ص 538 ؛ سنن النسائى ( المجتبى ) ، ج 8 ، ص 124 ؛ مسند احمد ، ج 2 ، ص 47 ، 82 ، 102 و 143 - م . ( 4 ) . نساء / 143 : ميان آن دو گروه دودلند ، نه با اينانند و نه با آنان . ( 5 ) . نساء / 141 : همانان كه مترصد شمايند . پس اگر از جانب خدا به شما فتحى برسد مىگويند : مگر ما با شما نبوديم ؟ و اگر براى كافران نصيبى باشد مىگويند : مگر ما بر شما تسلط نداشتيم و شما را از مؤمنان بازنمىداشتيم ؟ ( 6 ) . توبه / 8 : شما را با زبانشان راضى مىكنند و حال آن‌كه دل‌هايشان امتناع مىورزد . ( 7 ) . ابو جعفر احمد بن اسرائيل انبارى يكى از كاتبان زيرك بود كه وزارت معتز را به چنگ آورد و تركان به سال 255 ق . او را كشتند . بنگريد به : الفخرى ، ص 181 - ت . ( 8 ) . اقتباس از آيهء 14 سورهء حشر : تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّى - م . ( 9 ) . اقتباس از آيهء 68 سورهء انعام : لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَ سَوْفَ تَعْلَمُونَ - م .