اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧

فصل [ 20 ] : گونه‌هايى از ستودگىها و خوبىها

همان كه خداوند در كلام خود آيهء إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ « 1 » آن را همدوش عدالت ساخت .

يكى از صالحان به فرزند خود گفته است : پسرم ، بر تو باد به قناعت ؛ چرا كه هركس قناعت او را بىنياز نكند دارايى هم او را بىنياز نسازد .

قتاده مىگفت : هيچ بزرگوارى اين راه به كرانه نبرده است . مگر نشنيده‌ايد كلام خداوند را كه فرمود : عَرَّفَ بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ ؟ « 2 »

احنف « 3 » مىگفت : خود را به غفلت زدن از كردارهاى بزرگواران است . وى سپس اين آيه را مىخواند : وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ . « 4 »

ابو تمام در شعر خود ، همين مضمون را قصد كرده كه گفته است « 5 » :

ليس الغبى به سيد فى قومه * لكن سيد قومه المتغابى « 6 »

( 1 ) . نحل / 90 : در حقيقت ، خدا به دادگرى و نيكوكارى فرمان مىدهد . ( 2 ) . تحريم / 3 : بخشى از آن را اظهار كرد و از بخشى ديگر اعراض نمود . ( 3 ) . مقصود احنف بن قيس است كه او را به كنيه ابو بحر و به لقب ضحاك خوانده‌اند . به احنف نامور شده و گفته‌اند نام او صخر است . او همان است كه در بردبارى به وى مثل زنند . از بزرگان تابعان بود كه روزگار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را درك كرد ، هرچند صحبت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نداشت . به سال 67 ق . و به روايتى سال 77 ق . درگذشت . بنگريد به : وفيات الاعيان ، 2 و پس از آن . ( 4 ) . انعام / 68 : و چون ببينى كسانى در آيات ما فرومىروند از ايشان روى برتاب تا در سخنى غير از آن درآيند . ( 5 ) . بيت از قصيده‌اى بلند در مدح مالك بن طوق تغلبى و مطلع آن نيز چنين است : لو ان دهرا رد رجع حوابى * او كف من ساديه طول عتابى بنگريد به : بدر التمام ، ص 82 - ت . ( 6 ) . هيچ كودنى مهتر قوم خود نشود ، امّا مهتر قوم آن است كه كودن مىنمايد .