اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١٨٩

فصل [ 15 ] : راستى

فصل [ 14 ] : مدارا

فصل [ 14 ] : مدارا

يكى از فرزانگان گفته است : پس از ايمان به خداوند ، مدارا از عقل است و عاقل را بايسته است كه با روزگار خويش چونان مدارا كند كه شناگرى با آب جارى . خداوند نيز در كلام خود بدان امر كرده و فرموده است : ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ « 1 » .

ابو سليمان خطابى بستى « 2 » چون اين شعر را مىخواند كه گفته است : « 3 »

ما دمت حيا فدار الناس كلهم * فانما انت فى دار المداراة « 4 »

اين آيه را نيز تلاوت مىكرد : ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ « 5 » .

فصل [ 15 ] : راستى

فصل [ 15 ] : راستى

خداوند فرموده است : وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ « 6 » و لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ « 7 » .

فضيل بن عياض گفته است : خداوند از راستگويان دربارهء راستى كه گفته‌اند مىپرسد ، حتى از عيسى بن مريم عليها السّلام « 8 » . تا چه رسد به دروغگويان رياكارى كه درباره‌شان گفته شده است : بسا روزه‌دار شب‌زنده‌دارى كه از روزهء خود جز گرسنگى و از شب‌زنده‌دارى خود جز


( 1 ) . مؤمنون / 96 : بدى را به شيوه‌اى نيكو دفع كن . ( 2 ) . نام كامل او حمد بن محمّد بن ابراهيم بن خطابى بستى است . فقيه ، اديب و محدث بود . در عراق از ابو على صفار و ابو جعفر رزاز حديث شنيد و حاكم نيشابورى نيز از او حديث نقل كرده است . بنگريد به : وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 455 - ت . ( 3 ) . بيت را بنگريد در : التمثيل و المحاضرة ، ص 419 ؛ يتيمة الدهر ، ج 4 ، ص 334 ؛ وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 455 . پس از اين بيت در وفيات الاعيان چنين آمده است : من يدر يدر و من لم يدر سوف يرى * عما قليل نديما للندمات در احسن ما سمعت نيز پس از بيت چنين آمده است : دنياك ثغر فكن منها على حذر * فالثغر مثوى مخافات و آفات - ت . ( 4 ) . تا زنده‌اى با همه مردم مدارا كن ؛ چرا كه تو در سراى مدارايى . ( 5 ) . مؤمنون / 97 . ( 6 ) . توبه / 119 : با راستان باشيد . ( 7 ) . احزاب / 24 : تا خدا راستگويان را به سزاى راستيشان پاداش دهد و منافقان را عذاب كند . ( 8 ) . اشاره به آيهء 116 سورهء مائده - ت .