اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١٦٧

فصل [ 3 ] : حكمت و اندرز نيكو

يكى از فرمانروايان به منصور بن عمار « 1 » گفت : مرا اندرزى خلاصه گوى . گفت : هيچ گناهى سراغ ندارم كه از بخشايش پروردگار بزرگ‌تر باشد . از رحمت خدا نوميد مشو . « 2 » شايد هم كه خداوند بر گناه صغيره بازخواست كند . پس از مكر خدا ايمن مباش . « 3 »

يكى از خليفگان پارسايى را گفت : پيش آى و مرا اندرزى ده . گفت : خداوند تو را زيباترين اندرز داده و فرموده است : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ . « 4 »

يكى ديگر از ايشان گفته است : اگر خدا مىدانست كه عدل بندگانش را بسنده مىكند ، احسان را با آن همراه نمىساخت ، در اين سخن كه فرموده است : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ « 5 » .

ديگرى گفته است : اى انسان ، بر تو باد به احسان ؛ چرا كه خداوند تو را بدان فرمان داده ، بدان برانگيخته و پاداش بر آن را نيز ضمانت كرده است . « 6 »

محمّد بن على بن حسين عليه السّلام به فرزند خود جعفر عليه السّلام فرمود : چون خدا به تو نعمتى داد بگو : الحمد للّه ، چون چيزى تو را اندوهگين ساخت بگو : لا حول و لا قوّة الّا باللّه و چون روزىات دير شد بگو : استغفر اللّه .

يكى از فرزانگان گفته است : با خدا هيچ تنهايىاى نيست و با غير او نيز هيچ آشنايى و همدمىاى . پس ، از شمار اندك سالكان راهى كه در پيش گرفته‌اى ترس و تنهايى احساس مكن ؛ چرا كه « به راستى ابراهيم پيشوايى مطيع خدا و حق‌گراى بود » . « 7 »

يحيى بن خالد از زندان به هارون چنين نوشت : اى امير مؤمنان ، اگر گناه ويژهء يك كس

( 1 ) . منصور بن عمار يكى از بزرگ‌ترين پارسايان اندرزگوى بود كه اندرزها و ماجراهايى فراوان داشت . بنگريد به : حلية الاولياء ، ج 9 ، ص 326 - ت . ( 2 ) . اشاره به آيهء 87 سورهء يوسف : وَ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ - ت . ( 3 ) . اشاره به آيهء 99 سورهء اعراف : أَ فَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ - ت . ( 4 ) . نحل / 90 : در حقيقت خدا به دادگرى و نيكوكارى و بخشش به خويشاوندان فرمان مىدهد و از كار زشت و ناپسند و ستم بازمىدارد . به شما اندرز مىدهد . باشد كه پند گيريد . ( 5 ) . نحل / 90 . ( 6 ) . اشاره به آيه‌هاى نحل / 90 : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ ، بقره / 195 : وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ و توبه / 120 : إِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ - ت . ( 7 ) . اقتباس از آيهء 120 سورهء نحل : إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً - م .