اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١٢٨

فصل [ 4 و 5 ] : اقتباس از داستان يعقوب عليه السّلام و يوسف عليه السّلام

ابو طالب مأمونى « 1 » دربارهء ابن عباد گفته - و بسيار نيز زيبا گفته است : « 2 »

و عصبة بات فيها الغيظ متقدا * اذ شد فى فوق اعناق الورى رتبا

فكنت يوسف و الاسباط و ابو ال * اسباط انت و دعواهم دما كذبا « 3 »

ابن معتز گفته است : « 4 »

بنو هاشم عودوا نعد لمودة * فانا الى الحسنى سراج التعطف « 5 »

و الا فانى لا ازال عليكم * محالف احزان كثير التّلهف

لقد بلغ الشيطان من آل هاشم * مبالغه من قبل فى آل يوسف « 6 »

شاعرى ديگر گفته است :

يا شبه من كان الذى * قطعن ايديهن فيه

و شبيه من بقميصه * جاء البشير الى ابيه

لم لا ترق لمدنف * اسهرت ليلة ممرضيه « 7 »

آن ديگرى گفته است :


( 1 ) . نام كامل او عبد السلام بن حسين و او خود شاعر و اديبى است كه نسبش به مأمون عباسى مىرسد . در بغداد زاده شد و در همان جا علم آموخت . او صاحب بن عباد را مدح گفت و در نيشابور با برخى از خليفه‌زادگان برخورد كرد . بنگريد به : يتيمة الدهر ، ج 4 ، ص 84 - 112 - ت . ( 2 ) . ثعالبى در خاص الخاص ( ص 185 ) دربارهء اين دو بيت گفته : اين ابيات از معجزه‌هاى شعر ابو طالب مأمونى است . اين ابيات از قصيده‌اى است كه شاعر در آن قصه يوسف عليه السّلام را تضمين كرده است . در احسن ما سمعت ( ص 28 ) نيز اين ابيات آمده است - ت . ( 3 ) . طايفه‌اى كه در آن خشم شعله برمىافروزد ، آن‌گاه كه بر فراز گردن مردمان سخت بسته شده است . تو يوسف بودى و در برابر سبطها ، و تو خود پدر آن پسران بودى و ادعايشان خونى دروغين . شاعر در بيت اخير به آيهء 18 سورهء يوسف اشاره كرده است : وَ جاؤُ عَلى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ - ت . ( 4 ) . ابيات را بنگريد در ديوان ابن معتز ( چاپ دمشق ، ص 278 ) - ت . ( 5 ) . اين بيت در ديوان ابن معتز چنين روايت شده است : بنى عمنا عودوا نعد لمودة * فانا الى الحسنى سراع التعطف - ت . ( 6 ) . اى خاندان هاشم بازگرديد تا به محبت بازگرديم ؛ چرا كه ما چراغ مهرورزى به سوى مهربانىها هستيم . و گرنه من پيوسته بر شما همدم اندوهم و بسيار سوگ مىدارم . شيطان با خاندان هاشم آن كرد كه پيش از اين با خاندان يوسف كرده بود . ( 7 ) . اى همانند آن‌كه زنان به جمال او انگشتان خويش بريدند ، و اى همانند آن‌كه مژده‌دهنده پيراهنش را براى پدرش آورد ، چرا براى آن بيمار رو به مرگ تعويذ نيستى و شبى پرستاران او را بيدار گذاردى ؟