اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١١٠
فصل [ 1 ] : اقتباس از داستان آدم عليه السّلام
محمود بن حسين وراق « 1 » همين مضمون را خواسته است ، آن‌جا كه در شعر خود مىگويد :
يا ساهرا يرنو بعينى راقد * و مشاهدا للامر غير مشاهد
تصل الذنوب الى الذنوب و ترتجى * درك الجنان بها و خوف العابد « 2 »
انسيت ان اللّه اخرج آدما * منها الى الدنيا بذنب واحد « 3 »
ابو امامه « 4 » گفته است : بىگمان آدم از همهء زادگان خويش خردمندتر بود . امّا با اين حال ، خداوند مىفرمايد : وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً . « 5 »
ابو تمام گفته است : « 6 »
لا تنسين تلك العهود فانما * سميت انسانا لانك ناسى « 7 »
ابو الفتح على بن محمّد بستى برايم چنين خوانده است : « 8 »
يا اكثر الناس احسانا الى الناس * و اعظم الناس اغضاء عن الناس
نسيت وعدك و النسيان مغتفر * فاغفر فاول ناس اوّل الناس « 9 »
( 1 ) . او از شاعرانى است كه بيشترين شعرش حكمت و اندرز است و به سال 230 ق . درگذشته است . بنگريد به : طبقات الشعراء ، ص 367 ؛ تاريخ بغداد ، ج 13 ، ص 87 . اين ابيات نيز در مجموعه اشعار وى ( ص 61 ) آمده است - ت . ( 2 ) . اين بيت در العقد الفريد ( ج 3 ، ص 179 ) و احسن ما سمعت ( ص 25 ) چنين روايت شده است : تصل الذنوب الى الذنوب و ترتجى * درك الجنان بها و فوز العابد - ت . ( 3 ) . اى بيدار شب كه از گوشهء چشم به سان كسى كه نخفته است مىنگرى و اين حقيقت را مىبينى در حالىكه هيچ نمىبينى ! گناه به گناه پيوند مىدهى و اميدوارى با آن به مرتبهء بهشت برسى و به خشيتى چون خشيت بندگان دست يا بى . آيا فراموش كرده‌اى كه خداوند آدم را تنها براى يك گناه از آن بهشت به دنيا راند ؟ ( 4 ) . نام كامل او صدى بن عجلان بن وهب و از مردمان شام است كه به سال 86 ق . درگذشت . بنگريد به : طبقات ابن خياط ، ص 46 - ت . ( 5 ) . طه / 115 : و به يقين پيش از اين با آدم پيمان بستيم ، ولى آن را فراموش كرد و براى او عزمى استوار نيافتيم . ( 6 ) . بيت در ديوان ابى تمام ( ج 2 ، ص 570 ) و در قصيده‌اى بدين مطلع آمده است : ما فى وقوفك ساعة من بأس * نقضى ذمام الاربع الادراس - ت . ( 7 ) . آن پيمان‌ها را از ياد مبر ؛ زيرا تو را از آن روى انسان ناميده‌اند كه نسيان بر تو چيره مىشود . ( 8 ) . بيت را بنگريد در : ديوان بستى ، ص 43 - ت . ( 9 ) . اى آن‌كه بيش از همه به مردمان نيكى مىكنى و بيش از همه از مردمان درمىگذرى