اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ١٠٧
فصل [ 20 ] : گزيده‌هايى از سخنان و رخدادهاى صحابه
وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً . « 1 »
مردى به معاويه گفت : با تو بيعت كرده‌ام ، هرچند خوش ندارم ! معاويه گفت : خداوند در ناخوشايند خير بسيار قرار داده است . « 2 »
چون اين شعر « 3 » ابو الاسود دوئلى « 4 » به معاويه رسيد كه گفته است :
بنو عم النبى و اقربوه * احب الناس كلهم اليّا
فان يك حبهم رشدا اصبه * و فيهم اسوة ان كان غيا « 5 »
حسن بصرى از معاويه ياد كرد و گفت : خدايش بكشد ، آن پير شترى را كه بر سر طايفه‌ها بانگ گمراهى برآورد و « آنان را به آتش درآورد و آن دوزخ چه ورودگاه بدى براى واردان است » . « 6 »
ابن عباس چون آيهء ما يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ « 7 » را مىخواند مىگفت : من از همان گروه اندك هستم .
ابن عباس مىگفت : خريد و فروش و دادوستد با پول ترانه‌خوانان جايز نيست . سپس اين آيه را مىخواند : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ . « 8 »
( 1 ) . اعراف / 58 : و زمين پاك و آماده ، گياهش به اذن پروردگارش برمىآيد و آن‌كه ناپاك است گياهش جز اندك و بىفايده برنمىآيد . ( 2 ) . اشاره به آيهء 19 سورهء نساء : فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً - ت . ( 3 ) . شعر در ديوان ابو الاسود ( ص 177 ) و در قصيده‌اى بدين مطلع آمده است : يقول الارذلون بنو قشير * طوال الدهر لا ننسى عليا - ت . ( 4 ) . نام كامل او ظالم بن عمرو بن سفيان است . گويند نخستين كسى بود كه علم نحو را از على عليه السّلام گرفت و آن را تدوين كرد . بنگريد به : طبقات النحويين ، ص 13 و پس از آن ؛ مراتب النحويين ، ص 10 ؛ طبقات ابن خياط ، ص 191 - ت . ( 5 ) . عموزادگان و خويشاوندان پيامبر دوست‌داشتنىترين مردم نزد منند . اگر دوستى با آنان هدايت و راه‌يافتگى باشد من درست يافته‌ام و اگر گمراهى و سركشى باشد باز هم در آنان اسوه‌اى است . همان‌گونه كه پيداست متن در اين قسمت افتادگى دارد و اين افتادگى احتمالا پاسخ معاويه بوده است - ت . ( 6 ) . اقتباس از آيهء 98 سورهء هود : فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ - ت . ( 7 ) . كهف / 22 : جز اندكى آن‌ها را نمىداند . ( 8 ) . لقمان / 6 : و برخى از مردم كسانىاند كه سخن بيهوده را خريدارند تا مردم را بىهيچ دانشى از راه خدا گمراه