اسباب النزول ( فارسي ) — الصفحة ٣٥

* سخن ابن شهر اشوب در باره سوره « هل أتى »

فاطم يا بنت النّبى احمد * بنت نبىّ سيّد مسوّد

هذا اسير للنّبىّ المهتدى * مكبّل فى غلَّة مقيّد

يشكوا الينا الجوع قد تقدّد * من يطعم اليوم يجده فى غد

عند العلى الواحد الممجّد - فاطمه ! ، اى دختر پيامبر خدا - پيامبرى كه چون ستوده خصال است به « احمد » نامبردار مىباشد ، اى دختر پيامبرى كه سرور است و سرورى او نيز مورد تأييد مىباشد .

- اين كسى كه كنار در خانهء ما آمده اسير نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) مىباشد ، و به غل در بند است .

- و در حالى كه از شدت گرسنگى تكيده و لاغر گشته است به سوى ما شكوه و ناله آورده ، اگر كسى او را اطعام كند .

- پاداش آن را فرداى قيامت نزد خداوند والاى يگانه‌اى كه داراى مجد و عظمت است مىيابد .

فاطمهء زهراء ( سلام اللَّه عليها ) در پاسخ گفت :

لم يبق ممّا كان غير صاع

قد دميت كفّى من الَّذراع

و ما على رأسى من قناع

الَّا عباء نسجه ضياع

ابناى و اللَّه من الجياع

يا ربّ لا تتركهما ضياع

ابوهما للخير ذو اصطناع

عبل الذّراعين شديد الباع

- از آنچه داشتيم چيزى جز به مقدار يك صاع از جو باقى نمانده است و كف دست من تا آرنج از پشم ريسى و كار خونآلود گشته است .

- و بر سرم پوششى جز عبا و چادرى وجود ندارد كه تار و پود آن هم فرسوده است .

- دو پسرم سوگند به خدا از گرسنگى دارند از دست مىروند ، پروردگارا آنها را فراموش مكن .

- پدر اين دو پسرم فرد نيكوكار است كه نيكى را در زندگانى گزين كرده و داراى بازوئى توانا و دستى گشاده در جود و كرم است .

لذا فاطمهء زهرا ( سلام اللَّه عليها ) آنچه روى سفره قرار داشت در اختيار اين اسير قرار داد و خود در حالى كه گرسنه بودند شب را به سر برده و بامدادان برخاستند در حالى كه چيزى نداشتند كه تناول نمايند .

رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) آنها را كه سخت در حال گرسنگى به سر مىبردند مشاهده كرده بود و جبرئيل ( عليه السلام ) نازل شد . . . و سر انجام ، « يوفون بالنذر »