اسرار الصلوة ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٦

در معناى رواياتى كه مقصود از صراط مستقيم را على ابن ابى طالب دانسته است

در معناى رواياتى كه مقصود از صراط مستقيم را على ابن ابى طالب دانسته است

كمالاتى كه براى او است - كه هر خير و سعادتى كه هست در همين كمالات نهفته است - يك حركت كيفى ، و حركت جوهرى است ، اما طريق و راه براى اين حركت ، عبارت از همان مراتب كيف ، و صورتهائى كه در پى اين حركت در جوهر انسان پديد مىآيد عبارت از همان ملكات شريفه و انوار معارف ربانى است ، بنابر اين ، سالك و رهرو ، جوهر انسان ، و مقصد ، كمال او ، و راه ، تحصيل اين ملكات و انوار معارف و علوم است ، و در اين حركت ، راه ، در حين حركت و سير و با خود حركت است كه پيدا مىشود نه قبل و بعد از آن ، و نور معرفت عبارت از ظهور مراتب نفس و روح و عقل است ، بنابر اين ، همين نور ، بيك لحاظ راه ، و بيك لحاظ مقصد ، و بيك لحاظ سالك است .

اما اينكه از حقيقت على ابن ابى طالب و ائمه عليهم السّلام تعبير به صراط شده است بدين خاطر است كه اينها نور الانوار ، و اصل هر نور ، و نور خداوند در عالم هستى ، مىباشند .

پس اينان در حقيقت همان صراط مستقيم خداوندى هستند ، بدون اينكه نياز به تجوز و لفظ را بر غير معنايش استعمال نمودن باشد ، اينان همان وجه اللهى هستند كه اولياء خدا به آنان توجه مىكنند و همان جنب اللهى هستند كه مصير و بازگشت بندگان بسوى آنها است ، چنان كه در زيارت جامعه آمده است كه : و اياب الخلق إليكم . و بازگشت خلق بسوى شما است .

صراط الذين انعمت عليهم :

راه آنان كه بر آنها نعمت دادى .

اين تفصيل همان مطلبى است كه در باب مقصود از صراط مستقيم