اسرار الصلوة ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٢

در بيان معناى صراط مستقيم اگر مراد از آن را صورت انسانيت بدانيم

در بيان معناى صراط مستقيم اگر مراد از آن را صورت انسانيت بدانيم

حال اگر به اين مطالبى كه بيان شد دقت نموده باشى ، برايت روشن خواهد شد كه اطلاق كلمهء « صراط » بر صورت انسانيت كه عبارت از همان صفات انسانيت باشد ، و بر امام و بر هدايت او و بر شريعت ، و بر پلى كه بر دوزخ كشيده شده جملگى صحيح است ، زيرا همهء اينها كه بيان شد راه بهشت و طريق عالم نور و وسيلهء تقرب بخداست ، مطلب ديگر اينكه آن راه مستقيم حقيقى جز براى كسى كه به خدا و به اسماء و صفات و افعال و فرشتگان و كتب و رسولان و شرايع او معرفت داشته باشد بگونه اى كه هر حركت و سكونى كه از او سر مىزند از روى علم و مطابق با آنچه كه بدان حكم گرديده و به كم و كيف حكمت پروردگار حكيم در آن امر آگاه باشد و اخلاقش در حد اعتدال ، و بدور از افراط و تفريط ، و مزاجش معتدلترين مزاجها باشد ، چرا كه مزاج را در افعال و اعمال انسان تأثير بسزائى است ، همانگونه كه اخلاق در اين زمينه مؤثر است ، و با همهء اينها توفيق و عصمت از جانب خداوند متعال او را يار و كمك - كار باشد ، تا اينكه حقيقتا در نزديكترين راه حركت كند ، اما اينكه با همهء اين امور باز توفيق و عصمت را شرط نموديم ، بدين خاطر است كه حوادث عالم نيز در اين موارد تأثيراتى دارد ، و آدمى بدون اينكه اين دو صفت كه توفيق ، و عصمت باشد يار او گردد نمىتواند بر اين راه ثابت و استوار باشد ، و به همين خاطر است كه ذات اقدس حق ، معصومين عليهم السّلام را به روح القدس مؤيد نمود ، بلكه چنان كه در بعضى از زيارات آمده است ، بواسطهء لطف و عنايتى كه به آنها دارد رياضت دلهاى آنان را بوسيلهء خوف و رجاء خود به عهده دارد ، اين صراط مستقيم ، بطور مطلق است .