اسرار الصلوة ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٧

در اينكه چرا « نعبد » به صيغهء جمع آمده است

در اينكه چرا « نعبد » به صيغهء جمع آمده است

يكى از محققين گفته است امكان دارد كه مقدم داشتن مفعول بر فعل اشارهء لطيفى به اين حقيقت باشد كه از هر لحاظ كه بنگريم معبود مقدم است ، در نتيجه بنده ميبايست كه در جميع اعمال و رفتار خود اول نظرش به او باشد بعد با توجه به او به غير او بنگرد آن هم چون آن غير منسوب به او است نه بخاطر خود آن غير . و لذا از لحاظ مطلوبيت هم امر بايد چنين باشد ، بلكه اصلا توحيد كامل در عبادت جز باينكه براى بنده هوائى در غير خدا نباشد ممكن نيست زيرا نفس تنها آنجا خاضع و خاشع مىشود و سر فرود مىآورد و به آن سوئى ميل مىكند كه هوايش با آن باشد ، و لذا اگر انسان به غير خدا ميل و توجهى داشت توحيدش در عبادت خالص نخواهد بود .

اما اينكه فعل بصيغهء متكلم مع الغير آمده و بجاى « اعبد » مى - پرستم ، « نعبد » مىپرستيم گفته شده است بخاطر رعايت ادب و اينكه انسان چون خود را لايق مقام عبوديت نميبيند مطلب را بصيغهء جمع بيان مىدارد .

جهت ديگر اينكه صفت عبوديت ، صفتى است كه بين جميع ما سوى اللَّه و هر آنچه كه غير خدا هست مشترك است و وجهى براى انفراد و اختصاص در اين زمينه نيست ، علت ديگر اينكه فرد نماز گزار با اين تعبير عبادت بندگان صالح حضرت حق را هم ضميمهء عبادات خود نموده و بدينوسيله شرافتى براى خود كسب مىكند ، از طرف ديگر از ادعاى دروغين پرستش و عبوديت خالص پروردگار ، بخاطر غلبهء عبادات بندگان مخلص بر عبادت او احتراز خواهد نمود ، و در اين سخن كه : « تنها تو را مىپرستيم » اين ادعاى اخلاص ، از جهت عبادات آنها