اسرار الصلوة ( فارسي ) — الصفحة ٢٤١

در بيان رجاء و اميدوارى و حقيقت آن

در بيان رجاء و اميدوارى و حقيقت آن

فصل « در بيان رجاء و اميدوارى و حقيقت آن »

حقيقت رجاء ، از شادمان شدن دل بخاطر انتظار محبوبى است .

و براى آن دو اطلاق است :

اطلاق اول : معناى عام اين كلمه است ، كه بر مجرد شاد گشتن دل بخاطر انتظار رسيدن محبوبى اطلاق مىشود حال خواه اين انتظار غرور باشد ، خواه حماقت ، و خواه تمنا و آرزو ، خواه رجاء واقعى .

اطلاق دوم آن : استعمال اين كلمه در مقابل غرور و حماقت و آرزو است ، و در اين صورت معنايش عبارت از شاد گشتن دل بخاطر انتظار محبوبى است كه احتمال رسيدن آن بسيار است ، و اين مطلب در صورتى است كه اكثر اسباب وجود آن محبوب فراهم آمده و اندكى باقى مانده باشد و امكان دستيابى به آن خيلى نزديك به نظر آيد گر چه در بعضى از موارد اين امكان ممكن است بعيد به نظر رسد ، و اما اگر احتمال وجودش در نهايت بعد و دورى باشد بگونه اى كه عقلاء انتظار دستيابى به آن را بيهوده بدانند اسم غرور و حماقت بر او از رجاء و اميدوارى صادقتر است ، و اما اگر احتمال وجود آن نامعلوم باشد و انسان علم بوجود اسباب پيدايش آن و يا عدم آن يا قرب و بعد امكان دستيابى به آن