أساس الإقتباس ( فارسي ) — الصفحة ٥٥٩

فصل پنجم در اعداد انواع نافع در تصديقات غير صناعي

فصل پنجم در اعداد انواع نافع در تصديقات غير صناعى

اسباب تصديقات غير صناعى كه در مشاجرات نافع بود پنج بود سنن و شهود و عهود و ايمان و تعذيبات و خطيب نصرت سنن غير مكتوب كند باتفاق عقول و تطابق امم و شمول مصالح و آنك مخالفت مقتضى فضيحت بود و نصرت مكتوب بطاعت خدايى و متابعت صاحب شريعت و وعد وعيد و آنك خداى تعالى مصلحت بندگان بهتر داند از ايشان و تخويف به بى دينى و نصرت ديگر طرف در غير مكتوب بانك عقل هادى است بمصالح و اگر تغيير روا نبودى مكتوب بودى و حكمهاى كلى بدقايق و قيود مختلف شود و در مكتوب بنسخ و تاويل و آنك سخن انبياء بر عقول عوام مقدم بود و تكليف ظاهر جمهور را بود و حكم خواص ديگر بود و از اسرار تاويل معلوم شود و نصرت شهود اگر قدما باشند بفضل در علم و معرفت و سبقت در خيرات و نقص حكم ايشان بانك هر روزگارى را حكمى باشد و هر متاخرى داند آنچه متقدم داند و زيادت و اصطلاح غفلت و خلل متقدم بر متاخر باشد و اگر معاصر باشند نصرت بتزكيت و صدق و نقض بمداهنت بسبب صداقت يا عداوت يا شركت يا خيانت و امارات هم از قبيل شهود بود و نصرت طرفين در آن بوجوه وقوع بر قياس امثال آن و نصرت عهود بوفا و كبر نفس و آنك عهد شريعتى خاص است و محافظت هر دو شريعت متلازم و نقضش يا بتاويل لفظى يا بانك هر چه مكتوب نيست بدعت است و تخرج يا بانك حاكم را رسد كه بحسب مصالح تغيير احكام كند و نصرت سوگند مانند عهد و بتعظيم ذكر خداى تعالى و وخامت عاقبت نقض سوگند و آنك مشهور بحنث مقبول قول نبود و نقض بتاويل و لغو و آنك كفارت از اهمال مصلحت اولى و سوگند بسيار مردم را در معرض آن آرد كه