أساس الإقتباس ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٢

نوع دويم متصله كبرى واشتراك هم در تالي

نوع دويم متصله كبرى واشتراك هم در تالي

متعلق بصغرى بود مقابل آن شرايط بود كه در حمليات گفته آمده است و باقى بعينه همان يعنى در شكل اول صغرى سالبه آيد و كبرى كلى و در شكل دوم مقدمات متفق در كيف و كبرى كلى و در شكل سيم صغرى سالبه و يكى از دو مقدمه جزوى و در شكل چهارم در ضرب اول و دوم و چهارم صغرى سالبه جزوى و در ضرب سيوم موجبه جزوى و در ضرب پنجم سالبه كلى و عدد ضروب منتج همانك گفته آمده است و نتايج سالبه متصله در كميت تابع صغرى مقدمش بعينه مقدم صغرى بود و تاليش نقيض نتيجه كه در آن ضرب از دو حملى بسيط لازم آيد مثال ضرب اول از شكل اول ليس البته اذا كان ه ز فليس كل ج ب و كل ب ا نتيجه دهد كه ليس البته اذا كان ه ز فليس كل ج ا بيانش آنست كه صغرى در قوت اين موجبه است كه كلما كان ه ز فكل ج ب و اين موجبه با حملى كبرى نتيجه دهد چنانك گفته آمد كلما كان ه ز فكل ج ا و اين قضيه در قوت اين سالبه باشد كه ليس البته اذا كان ه ز فليس كل ج ا و اين است مطلوب و در سالبه جزوى هم بر اين قياس و باقى اشكال و ضروب بر اين منوال پس ضروب منتج در اين نوع هفتاد و شش بود نوزده ضرب از چهار شكل بر تقدير صغرى متصله موجبه كلى و هم چندان بر تقدير جزوى و هم چندان بر تقدير سالبه كلى و هم چندان بر تقدير جزوى

نوع دويم

متصله كبرى و اشتراك هم در تالى اگر متصله موجبه بود حكمش همان بود كه تالى را بانفراد باشد مانند آنك در نوع اول گفتيم يعنى نتيجه متصله بود و مقدمش مقدم كبرى و تاليش نتيجه كه از آن دو حملى بر تقدير انفراد لازم آيد و در كميت تابع كبرى مثالش كل ج ب و كلما كان ه ز فكل ب ا نتيجه دهد كه كلما كان ه ز فكل ج ا چه حصول كل ب ا مشروط است به وضع ه ز پس