أساس الإقتباس ( فارسي ) — الصفحة ١٠٩

فصل دوازدهم در قضاياء محصله و معدوليه وعدميه و تلازم آن

لوح اول محصورات :

موجبه كليه محصله همه مردمان دانااند :

در يك صورت كه همه دانااند صادق است و در باقى صورتها كاذب .

سالبه جزئيه محصله همه مردمان دانا نيست :

در همه صورتها صادق است الا در يك صورت كه همه دانااند در آن صورت تنها كاذب است .

سالبه كليه معدوله هيچ مردم نادان نيست :

در دو صورت صادق است كه همه دانا يا معدوم اند و در باقى كاذب است .

موجبه جزئيه معدوله برخى مردم نادانند :

در همه صورتها صادق است الا دو صورت كه همه دانا يا معدوم اند در اين دو صورت كاذب است .

سالبه كليه عدميه همه مردم جاهل نيست :

در شانزده صورت كه ذكر جاهل نيست صادق است و در شانزده صورت كه همه يا بعضى جاهل اند كاذب است .

موجبه جزئيه عدميه برخى مردم جاهل اند :

در شانزده صورت كه همه يا بعضى جاهل اند صادق است و در شانزده صورت باقى كاذب است .

اعتبار طول

موجبه محصله در هر دو لوح از سالبه معدوليه و سالبه معدوليه از سالبه عدميه خاصتر بود و در مقابلات بر خلاف اين ترتيب و هر عامى لازم خاص بود من غير عكس