أساس الإقتباس ( فارسي ) — الصفحة ١٠٧

فصل دوازدهم در قضاياء محصله و معدوليه وعدميه و تلازم آن

كط و هشت صورت كه ذكر جاهل است و ذكر دانا نه اين است ب ى يا يب كب كج كد ل

لوح مهملات اعتبار طول :

موجبه محصله مهمله مردم داناست :

در شانزده صورت كه همه يا بعضى دانااند صادق بود و در شانزده صورت باقى كاذب .

سالبه محصله مهمله مردم دانا نيست :

در همه صورتها صادق بود الا يكى كه همه دانا باشند در آن صورت تنها كاذب بود .

سالبه معدوله مهمله مردم نادان نيست :

در هفده صورت صادق بود شانزده همان كه همه يا بعضى دانااند و يكى معدوم و پانزده صورت باقى كاذب بود .

موجبه معدوله مهمله مردم نادان است :

در همه صورتها صادق بود الا دو صورت كه همه دانا و همه معدومند در اين دو صورت كاذب بود .

سالبه عدميه مهمله مردم جاهل نيست :

در همه صورتها صادق بود جز يكى كه همه جاهلند در اين صورت تنها كاذب بود .

موجبه عدميه مهمله مردم جاهل است :

در شانزده صورت كه همه يا بعضى جاهلند صادق بود و در شانزده صورت باقى كاذب بود .

اعتبار اقسام طول

موجبه محصله از سالبه معدوليه خاصتر است چه اول در شانزده صورت صادق است و دوم در هفده صورت شانزده بعينه همان و سالبه معدوليه از سالبه عدميه خاصتر است چه اول در هفده صورت صادق است و دوم در همان و در چهارده صورت ديگر پس سيم لازم دوم بود و دوم