مجموعه رسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٠

[ 9 - تسهيل در اخذ ماليات ]

و عزل و نصب قضات و مفتين و وكيل اوقاف و رئيس جنايات ، تمام را رجوع به عدليّه مليّه كه شيخ الاسلام نموده و مع ذلك هر يك از مناصب عدليّه و ملكيّه را مدّتى معين قليل است كه تجاور از آن مدّت را ، مخلّ و مضرّ به حال رعيت و عدالت مدارى مىدانند .

و همچنين بر هر منصبى از مناصب عدليّه و ملكيّه ، قضات و ولات ناظر و مدعى و مفتشى معيّن كرده‌اند كه مانع و رادع آنها شود از رشوه گرفتن و مخالف قانون نمودن و تفتيش صدق و كذب شكايت هر شاكى و لو فضولى باشد ، از هر كس ، و لو والى الولاة باشد ، نمايد و به موجب تفتيش رفتار كند .

[ 9 - تسهيل در اخذ ماليات ]

قانون ملَّى و مصالح كلَّى نوعى و عملى ملزم ، اغماض و چشم پوشى از خصوص ماليات قصابى است به ضميمهء اضافات فروع زايد بر اصل مأمورين و مباشرين عمّال و ضباط ضرر كلَّى و فساد عملى مستوجب و مستغرق گوشت و پوست بلكه خون خود قصاب است و مستلزم خلل و زلل تعسّر و تعذّر قصابى است . چرا [ كه ] از عهده بر نمىآيد مگر به اقتحام « 1 » در مفسدهء حرام به هر قسمى از اقسام چپو « 2 » و دزدى انعام .

به نيم بيضه كه سلطان ستم روا دارد

زنند لشكريانش هزار مرغ به سيخ

اگر ز باغ رعيت ملك خورد سيبى

در آورند غلامان او درخت از بيخ

لهذا ، حسب المصلحة الملزمة و اولويّة دفع المفسده از جلب المنفعه ، اعلان فرمان اكيد و قدغن شديد بر معافى قصابى از ماليات سلطانى به هر اسم

« 1 » اقتحام : خود را در مشقت انداختن - هجوم بردن ، سرازير شدن . « 2 » چپو : غارت ، يغما .