مشارق الدراري ( شرح تائية ابن فارض ) ( فارسي ) — الصفحة ٧١٦

[ بيان اقسام رحمت ]

مذكور تقرير مطابقت اين بازى خيالباز است با صور و اجزاى صورت تفصيلى من ، و اما اين مطابقت به نسبت با صورت اجمالى ، بعد از اين گفته شود .

قرنت بجدّي لهو ذاك مقرّبا

لفهمك غايات المرامي البعيدة « 1 »

يار كردم با جدّ اعتبارى حال خودم مر بازى آن خيالباز را نزديك گرداننده به فهم تو ، تا غايات مقاصد بزرگ را كه سخت دور است از افهام خلايق و آن غايات توحيد است و مراتب او .

و يجمعنا في المظهرين تشابه

و ليست لحالي حاله بشبيهة

و جمع مىكند مرا و آن خيالباز را در اين دو مظهر و صورت نمايش ستاره و صورتها از پس او مشابهة مايى من حيث وحدة الفعل لا غير ، زيرا كه آن اشكال و ستارهء خيالباز هر يك غير ذات و صفات اويند ، و اما اين حال مرا كه وحدت است بالذات و الصفة و الفعل ، جملة و تفصيلا ، هيچ حالى مشابه نتواند بود بر مقتضاى حكم * ( لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ) * « 2 » فافهم - و الله المرشد .

فاشكاله كانت مظاهر فعله

بستر تلاشت إذ تجلَّى و ولَّت « 3 »

پس آن صورتهاى خيالباز ، به حركاتها و سكناتها ، آيينه‌هاى فعل وحدانى اويند ، به واسطهء آن پرده و ستاره كه نصب كرده است ، كه چون ذات آن خيالباز حقيقت خود را پيدا كند و از پس آن پرده بيرون آيد ، آن همه صورتها متلاشى شوند ، و از آن ظهور خودشان به آن جمله حركات و سكنات روى گردانند ، تا همه مضاف به خيالباز شود .

و كانت له بالفعل نفسي شبيهة

و حسّي كالأشكال و اللَّبس سترتي

و نفس يگانهء من به وحدت فعل مانند آن خيالباز بود كه ديدن و شنيدن و گفتن

« 1 » قرنت به حدى . . . باز كردم با حدّ اعتبار . . . مر آن بازى . . . « 2 » الشورى ( 42 ) آيهء 11 . « 3 » الستر واحد الستور ، و الستور تختص بالهياكل كل البدنية و الصياصي الانسانية المرخاة بين الحق و الخلق .