مشارق الدراري ( شرح تائية ابن فارض ) ( فارسي ) — الصفحة ٣١٤

[ فصل در بيان حب و عشق ]

حضرت در كثرت نسبى ، و اثر حكم كثرت نسبيش در اين وحدت حقيقيش .

و الله المرشد .

و قد آن لي تفصيل ما قلت مجملا

و اجمال ما فصّلت بسطا لبسطتي « 1 »

و به درستى وقت آن آمد كه به تفصيل بگويم آن چه پيش از اين مجمل گفته‌ام و سر جمله بيان كنم آن چه را به تفصيل تقرير كرده‌ام ، از جهت گستردن بساط سخن به سبب سعتى كه واسطهء تحقّق به اين حضرت جمع وجودى در ذات و حقيقت من پديد آمده است ، پس وقت است كه اثر آن سعت از باطن به ظاهرم سرايت كند و نشان آن سرايت از زبان و تقرير و بيانم ظاهر شود .

أفاد اتخاذي حبّها لاتّحادنا

نوادر عن عاد المحبّين شذّت « 2 »

فايده داد به سبب يگانه شدن من با حضرت معشوق ، اين دوستى گرفتن من با آن حضرت عجايبى كه از عادات عاشقان يگانه و ممتاز است .

يقال : شذّ الشيء و ندر ، إذا وقع وحده اتّفاقا . و اللام متعلق بأفاد .

يعنى : سبب وقوع آن نادرها در عشق ما كه از عادات عشّاق ممتاز است ، ندرت « 3 » بلعجبى « 4 » اين حالت اتحاد ما است ، و تحقّق من به حضرت جمع او ، اين ذكر و بيان حال و مقام اتحاد است به طريق اجمال .

و امّا تفصيل آن اجمال كه گفت كه : « و انّي التي أحببتها لا محالة » به صورت لطيفه و نادره اى در اين بيت آينده مىگويد :

يشي لي بي الواشي إليها و لائمي

عليها بها يبدي لديها نصيحتي « 5 »

نميمت مىكند ، به سوى من و اين حضرت جمع من به من و احوال من كه در

« 1 » البسط بمعنى الشرح ، بسطا : شرحا ، بسطتى : توسعي . في بعض النسخ : و لو ان لي . . . . « 2 » عاد : عادات ، الواحد عادة . شذّت : اختلفت . « 3 » ندرت و بلعجبى - خ ل - . « 4 » بو العجب - ن م ه - . « 5 » ولايمى عليها إلخ .