ممد الهمم در شرح فصوص الحكم ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٩

[ هر كس مىخواهد نفس الهى را بشناسد ]

رحمانى بود همانا در آن جناب الهى بود . سپس امر پيوسته به تنفيس عموم تا آخر آن چه كه موجود شد نزول مىيابد .

فالكلّ في عين النّفس

كالضوء في ذات الغلس

همه حقايق در عين و ذات نفس مثل روشنايىاند كه در آخر شب ظاهر مىشود .

و العلم بالبرهان في

سلخ النهار لمن نعس

معلومات برهانى مثل رؤياى آدمى است كه در آخر روز از خستگى به خواب رفته است .

فيرى الذي قد قلته

رؤيا تدل على النّفس

اين ناعس ( خوابيده ) خواب مىبيند خوابى كه دلالت بر نفس مىكند .

فيريحه من كلّ غمّ

في تلاوته « عبس »

پس آن علم كه از برهان به دست آمد او را از هر غم و عبوسى كه در حال عدم ادراك و زمان جهلش داشت كه گويا به زبان حال تالى سورهء عبس و تولَّى بود رهايى مىدهد و آسوده اش مىگرداند .

و لقد تجلَّى للذي

قد جاء في طلب القبس

پس حق تعالى تجلى كرد براى كسى كه در طلب قبس آمد . يعنى چنان كه حضرت موسى در راه طلب قبس قدم نهاد كه فرمود : * ( لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِقَبَسٍ ) * به شهادت قبس و سرانجام به فيض تجلى حق نايل شد ، اين عالم از راه برهان در طلب نفس رحمانى موسى وار به چنان تجلى مىرسد .

فرآه نارا و هو نور

ر في الملوك و في العسس

پس او را آتش ديده است و حال اين كه نور است در ملوك و پاسبان .

فإذا فهمت مقالتي

تعلم بأنك مبتئس

اگر حرف مرا فهميده باشى مىدانى كه فقير و تهى دستى .

لو كان يطلب غير ذا

لرآه فيه و ما نكس

اگر غير قبس را طلب مىكرد هر آينه حق متجلى را در آن غير قبس مىديد و حق تعالى از او سر باز نمىزد . چون طالب ، قابل است .

و أمّا هذه الكلمة العيسوية لما قام لها الحقّ في مقام * ( حَتَّى نَعْلَمَ ) * و * ( لِيَعْلَمَ ) * ، استفهمها عمّا نسب إليها ، هل هو حقّ أم لا ، مع علمه الأول بهل وقع ذلك الأمر أم لا فقال له * ( أَ أَنْتَ