ممد الهمم در شرح فصوص الحكم ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٧

[ هيچ پيغمبرى مبعوث نشد مگر بعد از تمام أربعين ]

اين دو بيت را مىتوانيم به زبان اسماء بگيريم يا اعيان . « 1 » به زبان اعيان بگيريم معنى مستقيم است . كه اعيان مىگويند همه به حسب قابليت ماست . يعنى اعيان ما اقتضا كرده‌اند تجليات و احوالى را كه بر ما فايض مىشود ، و همه از اسماء الهيه است به حسب فاعليت .

و أخذ از ماست به اين معنى كه خداوند علم را از ما گرفت به آن معناى لطيفى كه علم خداوند تابع معلوم ( عين ثابت ) است ، بدان وجه كه اشاره شد .

و أخذ از اسماء است كه ما از اسماء گرفتيم چه ايجاد و قدرت و ديگر چيزها را اسماء عطا كرده‌اند و اعيان مىگويند : اگر اسماء به حسب وجود از ما نيستند شك نيست كه ما به حسب وجود از آنهاييم .

فتحقق يا ولي هذه الحكمة الملكية من الكلمة اللَّوطيّة فإنّها لباب المعرفة

فقد بان لك السرّ

و قد اتضح الأمر

و قد ادرج في الشفع

الذي قيل هو الوتر

پس اى ولى من اين حكمت ملكيه در كلمهء لوطيه را متحقق بدار كه آن لباب معرفت است .

پس سرّ براى تو روشن و امر براى تو آشكار شد . خدايى كه وتر است يعنى فرد است در شفعى كه مظاهرند ( چه كلّ ممكن زوج تركيبى ) درج شد . زيرا خداست كه در اين مظاهر متجلى است .

« 1 » اعيان خارجى مظاهر و ظل اعيان ثابتهء علمى و اعيان ثابته ظل اسما و اسماء مظاهر ذاتند .