كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧٦٣
مقصد پنجم در خلود :
بلائى است كه مدت آن طولانى و بقاء در آن دائمى است و تخفيفى نسبت باهل آن داده نشود براى اينكه آن عذاب نمىباشد مگر از روى غضب و انتقام و سخط تو ) .
و غير ذلك از اخبار ديگر ، علاوه بر اينكه ضرورت دين اسلام و اجماع مسلمين نيز بر اثبات اين مطلب قائم است .
و تنها برخى از حكماء و عرفاء و صوفيه منكر خلود يا تسرمد شده و بپارهء از شبهات تمسك جسته‌اند و ما ناچار شبهات آنان را متذكر شده و جواب آنها را نيز يادآور ميشويم :
شبهه اول : بعضى از عرفاء صوفيه گفتند ممكن از جهت ممكن بودن هميشه در سير تكاملى است و علت فاعلى ممكنات ذات اقدس حق و عين علت غائيست و بازگشت تمام موجودات به حضرت حق است ، چنانچه ابتداء از او بوده ، بنا بر اين وجود جميع ممكنات رشحات وجود حضرت احديت بوده و تعينات و تشخصات آنها بواسطه ماهيت است و همين‌كه سير تكاملى خود را بپايان رسانيدند ماهيات را رها كرده و متصل بوجود حق و هستى صرف ميگردند و روى اين اصل دستگاه بهشت و جهنم درهم پيچيده خواهد شد و براى تأييد اين مدعا به آيه شريفه « كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ » « 1 » و آيه شريفه « إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ » « 2 » استشهاد كرده‌اند و شايد اشعار مثنوى كه ميگويد :
از جمادى مردم و نامى شدم * تا آنجا كه مىگويد :
بعد از آن هم از ملك پران شوم * آنچه اندر وهم نايد آن شوم
پس عدم گردم عدم چون ارغنون * گويدم كانا اليه راجعون
و همچنين اشعار ديگر او كه ميگويد :
« چون كه بىرنگى اسير رنگ شد * موسيئى با موسيئى در جنگ شد »
« رنگها چون از ميان برداشتى * موسى و فرعون كردند آشتى »
( 1 ) سوره اعراف آيه 28 ( 2 ) سوره بقره آيه 151