كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٠.٦٥٠

امر اول در حقيقت ملائكه :

أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ » « 1 » ( ستايش سزاوار خداوندى است كه آفريننده آسمانها و زمين است و قرار دهنده است فرشتگان را فرستادگان در حالى كه آن فرشتگان داراى بال‌هاى دو دو و سه سه و چهار چهار ميباشند « 2 » ) .

و همچنين خطبه على عليه السّلام در اول نهج البلاغه در وصف ملائكه و اقسام آنها و خبرى كه دارد جبرئيل به صورت دحيه كلبى بر رسول خدا وارد ميشد و اخبارى كه دارد ملائكه اطراف قبر ابى عبد اللّه الحسين عليه السّلام هستند و در حين ظهور حضرت مهدى عليه السّلام در ركاب او جنگ مينمايند و غير ذلك از آيات و اخبار ديگر ، مشعر به اين معانى است .

و اين معانى با وجود عقول مجرده و نفوس فلكيه و ارباب انواع ( مثل افلاطونيه ) و قواى طبيعيه منافات ندارد ، بلكه ادلهء بر وجود آنها نيز داريم .

و بالجمله ملائكه داراى اقسام مختلف و مراتب متفاوتند و ارباب حديث متفقند بر اينكه رؤساى ملائكه و بزرگان آنها چهار نفرند جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و عزرائيل كه او ملك الموت و قابض الارواح است و عدهء از ملائكه رحمت و غضب تحت امر او و مأمور باطاعت او ميباشند .

( 1 ) سوره فاطر آيه 1 ( 2 ) بال كنايه از وسيله عروج و نزول است كه خداوند براى ملائكه قرار داده و اما اين شكلهائى كه از ملائكه در پرده‌ها و پرچم‌ها و اطراف شمايل خيالى پيغمبر ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) رسم ميكنند از خيال‌بافىهاى كسانى است كه خداوند در قرآن در مذمت آنها ميفرمايد : « وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثاً أَ شَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْئَلُونَ » ( سوره زخرف آيه 18 ) ( گمان كردند ملائكه را كه آنان بندگان خداوند رحمانند دخترانند ، آيا خلقت آنان را مشاهده كردند ، به زودى شهادت آنان نوشته شود و آنان مورد سؤال قرار گيرند ) .