كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٦٦

( مبحث سوم ) در بيان آياتى كه بر خلافت و امامت على ( ع ) دلالت مىكند :

اول - آنكه ولى بمعنى دوست و ياور است نه اولى به تصرف و صاحب اختيار و در بسيارى از آيات قرآنى به اين معنى تفسير شده مانند آيه شريفه « اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ » « 1 » .

و جواب از اين اشكال اينست كه اولا اين حرف خلاف ظاهر بلكه نص آيه است زيرا لفظ ولى فى حد نفسه بحسب وضع لغوى و استعمال عرفى در ولايت و صاحب اختيارى است و ساير معانى مجازات و محتاج بقرينه است چنانچه لفظ اولى و مولى در آيه شريفه « النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ » و در حديث غدير « من كنت مولاه الخبر » هم صريح در اين معنى است .

و ثانيا - با كلمه « إِنَّما » كه از اداة حصر است سازش ندارد زيرا دوست و ياور مؤمنين منحصر به خدا و رسول صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام نيست بلكه جميع مؤمنين با يكديگر دوست ميباشند چنانچه خداوند ميفرمايد : « وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ » « 2 » .

دوم - آنكه شما شيعيان ولايت كليه را منحصر به خدا و رسول و امير المؤمنين نميدانيد بلكه معتقديد كه همه ائمه طاهرين داراى ولايت كليه ميباشند و اين منافى با كلمه « إِنَّما » و حصر ولايت در آن سه مورد خاص است .

و جواب از اين اشكال اين ستكه مراد از مؤمنين در آيات شريفه كسى است كه ايمان به خدا و رسول داشته باشد و چنانچه بيان شد خطاب متوجه بجميع مؤمنين تا روز قيامت است و فردا جلاى مؤمنين ائمه طاهرينند عليهم السّلام و كسى كه ولايت كليه حتى بر ائمه اطهار داشته باشد منحصر به خدا و رسول و امير المؤمنين است و ساير ائمه اگر چه داراى ولايت كليه ميباشند ولى به اين عموم نيست ، زيرا بر امير المؤمنين كه فرد اجلاى مؤمنين است ولايت ندارند بلكه آن حضرت بر آنها ولايت دارد .

و همين بيان را در علت اختصاص لقب امير المؤمنين بعلى عليه السّلام و جهت اينكه

( 1 ) سوره بقره آيه 258 ( 2 ) سوره توبه آيه 72