كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٠٣

مقصد اول در بطلان خلافت ابى بكر :

آيهء چهارم - « وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ - الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً » « 1 » ( خدا وعده فرموده است كسانى را از شما كه ايمان آورده و عمل صالح نموده كه هرآينه آنان را در زمين خليفه گرداند چنانچه پيشينيان آنان را خليفه قرار داد و دينى را كه بر ايشان پسنديده است براى آنان تمكين نمايد و خوف آنان را بايمنى تبديل سازد تا اينكه مرا پرستش نمايند و چيزى را شريك من قرار ندهند ) .

گفتند مراد از مؤمنين كه خداوند وعده داده آنان را در زمين خليفه گرداند صحابه پيغمبر از ابى بكر و عمر و عثمانند كه خداوند در عهد خلافت آنها ممالك معظمه دنيا مانند ايران و روم را براى آنان فتح نمود و خلافت اسلامى را در عمده كشورهاى جهان توسعه داد پس خلفاء سه‌گانه مورد وعده الهى و خلفاى او ميباشند .

و جواب از اين استدلال اين ستكه هرگاه مصداق اين آيه در عصر خلفاى سه‌گانه باشد بايد تمام مؤمنين خليفه باشند ، زيرا بجميع آن‌ها وعده داده شده و چون همه آنها نمىشود مراد باشند پس بايد بعضى آنها مقصود باشند و بقرائنى كه در آيه هست نمىشود مراد از آن بعض مؤمنين صحابه مانند ابى بكر و عمر و عثمان باشند .

براى اينكه اولا - خداوند استخلاف ( خليفه قرار دادن ) را به خود نسبت داده و حال آنكه خلفاى سه‌گانه خليفه خدا نبوده بلكه بقول خودشان خليفه مردم و بانتخاب آنان بوده‌اند .

و ثانيا - تمكين از دين مرضى خدا در همه روى زمين به آن حد كه خدا توصيف فرموده و تبديل خوف بايمنى به حدى كه تنها پرستش حق نمايند و شريكى براى او

( 1 ) سوره نور آيه 54