كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى ) — الصفحة ٠.٣٩٨

مقصد اول در بطلان خلافت ابى بكر :

فضيلت باشد آيه مذكور پيغمبر را ثانى ابى بكر خوانده لذا لازم آيد كه ابى بكر افضل از پيغمبر باشد .

و جهت دوم - كه گفتند صاحب رسول اللّه خوانده شده ، مراد مصاحبت در طريق يا در غار است و مصاحبت اثبات فضيلت نمىكند ، زيرا ممكن است دو مصاحبت مغاير يكديگر باشند ، چنانچه خداوند مؤمن را مصاحب كافر خوانده در آيه شريفه « قالَ لَهُ صاحِبُهُ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ » « 1 » ( و رفيق او مر او را گفت درحالىكه با او گفتگو مىكرد آيا كافر شدى به آنكه ترا آفريد ) .

و شاعر حمار را صاحب شخص خوانده ميگويد :

« ان الحمار مع الحمار مطية * فاذا خلوت به فبئس الصاحب »

( بدرستى كه خر با خر ديگر راه‌پيما مىباشد و چون من با حمار تنها شوم بد صاحب و همراهى است ، كنايه از اينكه راه نميرود و كندى مىكند .

و جهت سوم - كه مورد تسليت واقع شدن او باشد ، گوئيم حزن او براى خدا بود يا براى نفس خود ؟ هرگاه بگويند براى خدا بود ، چرا رسول خدا از كارى كه براى خداست نهى فرمود ؟ و اگر بگويند براى خودش بود ، پس فضيلتى براى او نمىشود ، بلكه كاشف از نقص و ضعف ايمان و عدم اطمينان او بوعده خدا و رسول بوده است .

و جهت چهارم - كه معيت حقتعالى با او باشد اين نيز فضيلتى نيست زيرا خدا با همه چيز و همه كس هست چنانچه در قرآن مجيد ميفرمايد « ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا » « 2 » ( نباشند سه كس راز گوينده با هم مگر اينكه خدا چهارمى ايشان است و نباشد پنج كس راز گوينده مگر اينكه خدا ششمى

( 1 ) آيه 35 سوره كهف ( 2 ) سوره مجادله آيه 8