نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٥

فصل در بيان محسنات

كه بخندند اندك و بگريند بسيار . « و چنان كه فرموده

» : قُلِ اللّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ

.

قسم دوم مقابله و

مقابله آنست كه جمع كنند ميان متعدد « و اضداد و آن متعدد حكم ديگر كنند از براى آن متعدد »

و ضد آن حكم را ذكر كنند از براى آن اضداد « و ضد يسر را كه عسرست »

: « فاما من اعطى و اتقى و صدق بالحسنى فسنيسره لليسرى و اما من بخل و استغنى و كذب بالحسنى فسنيسره للعسرى »

جمع كرد ميان متعدد كه اعطى و اتقى و تصديق حسنى

است و ميان اضداد و اين متعدد كه بخل و استغنى

و تكذيب بحسنى است و ثابت كرد از براى آن متعدد يسر را و

از براى اضداد ، ضد يسر را كه عسرست .

قسم سيوم اعتراض و اعتراض آنست كه درج كنند در ميان كلام جملهء اجنبيه كه كلام بى او تمام شود به جهت غرضى و مناسبتى چنان كه فرمود : فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ وَ إنِهَُّ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ . إنِهَُّ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ »

زيرا كه « و انه لقسم لو تعلمون عظيم » جملهء معترضه است .

قسم چهارم التفات و التفات آنست كه عدول كنند از ميان

سياق كلام بسياق ديگر چنان كه فرمود : مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ . إِيّاكَ نَعْبُدُ [ 10 ب ] إِيّاكَ نَعْبُدُ وَ

كه عدول كرد از غيبت بخطاب .

( 1 ) آستانه قسمت داخل گيومه را ندارد

( 2 ) قسمتى از آيهء 26 سورهء آل عمران ، با اغلاط مختصرى از كاتب .

( 3 ) سپه ( و ) ندارد

( 4 ) سپه قسمت داخل گيومه را ندارد .

( 5 ) ايضا سپه ندارد در عوض : و چنان كه فرمود

( 6 ) كقوله تعالى ( شرح ابن ميثم ) آيات 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 و 11 سورهء الليل

( 7 ) سپه : اعطا و اتقاء بتصديق بحسنى

( 8 ) سپه : استغنا ( رسم الخط )

( 9 ) آستانه : ويسر را كه از براى

( 10 ) آيهء 75 و 76 و 77 سورهء واقعه

( 11 ) سپه ( ميان ) ندارد .

( 12 ) آيهء 4 و 5 سورهء فاتحه