نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٣

قص - ارضكم قريبة من الماء بعيدة من السماء

از جهت غرق و هر كه در وى بود همه هلاك شدند و از عمارات هيچ باقى نماند « غير ديوار مسجد جامع » .

خطبه 14 قس - و من كلام له عليه السلام فى مثل ذلك

ج - اين نيز كلامى است كه حضرت ع فرموده

در ذم اهل بصره

قص - ارضكم قريبة من الماء بعيدة من السماء

ج - زمين شما اى اهل بصره نزديكست به آب و دور است از آسمان . اما

نزديكى زمين ايشان به آب بسبب آنست كه زمين ها بط و پست و مستفل

است و نزديك دريا واقع شده در سراها و بساتين ايشان در هر شبانه روزى دو بار آب [ 108 ب ] در مى آيد بسبب مد و جزر آن دريا و به اندك حفرى كه در زمين ايشان واقع شود آب تابع گردد پس جاى ايشان در معرض آنست كه به آب غرق شود و خراب گردد بلكه ايشان در محل تهلكه‌اند بسبب خوف استيلاى آب بر ايشان و منشاء مذمت ايشان از روى آنست كه چنين جاى را

اختيار كرده‌اند به جهت مقام خود زيرا كه اين دلالت مىكند بر قلت عقل و حماقت و بلاهت ايشان . و اما دورى زمين ايشان از

آسمان لازم است از مقدمه سابقه زيرا كه چون زمين ايشان در غايت هبوط و تسفل باشد بالضروره از آسمان دور خواهد بود و بعضى از اهل

هيئت گفته‌اند كه اخفض مواضع زمين و ابعد آن از آسمان زمين بصره و حوالى آنست و بعضى گفته‌اند كه ظاهر اين كلام مراد نيست بلكه اشارتست به آنكه اهل بصره به جهت اتصاف به اوصاف مذمومه چنان كه سابقا مذكور شد دورند از نزول فيض وجود و رحمت الهى و مستعد و مستحق آنند كه عذاب نازل شود

بر ايشان و دورى زمين ايشان از آسمان كنايتست

از اين معنى .

( 11 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد

( 12 ) سپه : ادا فرمود

( 11 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد

( 12 ) سپه : ادا فرمود

( 3 ) آستانه ( را ) ندارد .

( 4 ) آستانه : ايشان را آسمان

( 5 ) سپه : بعضى اهل

( 6 ) سپه : نازل گردد

( 7 ) سپه : كنايتيست ازين معنى