نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨

خطبه 7 و من كلام له ع ( 1 ) سپه در حاشيه : و من خطبة له ع ص ( تصحيح ) قص - اتخذوا الشيطان لامرهم ملاكا ( 2 ) ش 295 : مالكا و اتخذهم له اشراكا

بيعت كردند و به من جمع گشتند حق مرا كه خلافت است غصب كرده بودند و غير مرا اختيار كرده بودند و اين زمان نيز مى خواهند كه حق مرا از من بگيرند و من بر دفع ايشان قادرم پس چون ترك محاربه كنم .

خطبه 7 و من كلام له ع ( 1 ) سپه در حاشيه : و من خطبة له ع ص ( تصحيح ) قص - اتخذوا الشيطان لامرهم ملاكا ( 2 ) ش 295 : مالكا و اتخذهم له اشراكا

خطبه 7 و من كلام له ع

قص - اتخذوا الشيطان لامرهم ملاكا

و اتخذهم له اشراكا

ج - گردانيدند شيطان را مالك و خداوندگار خود و گردانيد شيطان ايشان را شريك خود و احتمال دارد كه اشراك جمع شرك باشد يعنى تله پس مراد آن باشد كه گردانيد شيطان ايشان را تله خود پس

اين كلام ذم آنهاست كه خلاف و شقاق و عناد ورزيدند و حاصلش آنست كه آنها كه مخالفت من كردند و با من نفاق و عناد ورزيدند شيطان را مالك امور خود گردانيدند و تدبير كار خود را بدست او دادند پس بالضروره شيطان مستولى گشت بر نفسهاى ايشان و تصرف كرد در كارهاى ايشان و متمكن گشت

بر عقول ايشان . بهر نوع كه اراده او بود ايشان را به آن طريق گرداند و بر آن راه راند پس دوست ايشان گشت و اين حالت موجب آن شد كه شيطان ايشان را شريك خود گرداند

در عصيان خدا و رسول و

در دعوت خلق به معصيت خالق و ايشان را تله خود گردانيد

و به آن تله صيد كند آنها را

كه مخالفت وى كنند از بنى آدم به جهت جنسيت . بياض و فرخ

فى صدورهم پس شيطان تخم كرد و جوجه كشيد مثل مرغ در سينهاى

ايشان اين كلام كنايت است از آن كه شيطان در دلهاى و سينهاى ايشان جاى گرفته و تمكن كرده و

( 1 ) سپه در حاشيه : و من خطبة له ع ص ( تصحيح )

( 2 ) ش 295 : مالكا

( 3 ) سپه : خود اين كلام

( 4 ) آستانه : گشتند

( 5 ) آستانه : و در

( 6 ) سپه : در عصيان خداى تعالى و در دعوت

( 7 ) سپه : خود كردند - در نسخه آستانه از اينجا تا به آخر شيطان را در حاشيه نوشته‌اند با همان علامت صح ( تصحيح )

( 8 ) آستانه : آنها كه

( 9 ) در سپه : ندخ ولى بعد خط زده فرخ كرده‌اند .

( 10 ) سينه‌هاى ( رسم الخط ) - سپه : سينهآء

( 11 ) آستانه ( و ) ندارد .