نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٨
خطبه 3 قس - و من خطبة له ع ( 11 ) در عبده ع نيست ولى ش 295 و عبده : و هى المعروفة بالشقشقية تعرف بالشقشقية ( 12 ) ش 295 : و المقمصه ( اضافه دارد ) ج - از جمله خطبه آن حضرت ع خطبهاى است كه آن را خطبه شقشقيه ( 13 ) سپه : او را خطبه الشقشقية مى نامند و آن اينست : قص - اما و اللّه لقد تقمصها فلان
و زبير بخيل است و عثمان
قوم و قبيله خود را دوست مى دارد و براى ايشان تعصب مىكند و به غير ايشان التفات نمى كند . آن گه گفت اين شش را
سه روز مهلت دهيد تا در يك جا جمع شوند و مشاورت كنند پس اگر پنج كس از اينها اتفاق كردند و يك كس مخالفت كرد آن كس را بكشيد و اگر سه كس بيك جانب
شدند آن جانب اختيار كنيد كه عبد الرحمن بن عوف
در آنجا باشد و در روايت ديگر آمده آن جانب را كه عبد الرحمن در آنجا نباشد
بكشيد .
القصه چون وصيت كرد
عبد الرحمن با آن
چهار ديگر نزد امير المؤمنين ع جمع شدند آنگه عبد الرحمن گفت
ثلث خلافت تعلق به من
دارد و به طلحه و ما خود را ازين كار اخراج مى كنيم به آن شرط هر كه را ما
خواهيم ازين شش كس اختيار كنيم و خليفه سازيم جمله راضى شدند الا امير المؤمنين ع كه راضى نشد .
پس چون ديدند كه امير المؤمنين ع به هيچ وجه راضى نمى شود
بر آن شرط روى به سعد وقاص كردند و گفتند كه اى
سعد تو ازين شش كس ، كسى را كه خواهى اختيار كن و به وى بيعت كن تا ما نيز به آن كس بيعت كنيم
. سعد گفت من تعيين نكنم اما اگر عثمان به تو بيعت كند من نيز به تو بيعت كنم و اگر تو خواهى به عثمان بيعت [ 90 ب ] كنى من بيعت امير المؤمنين ع را دوستر دارم پس چون سعد اين سخن گفت عبد الرحمن عوف دست امير المؤمنين ع را گرفت و
( 12 ) سپه : عثمن ( رسم الخط )
( 13 ) سپه : شش كس را
( 14 ) سپه : بيك جانب ديگر
( 15 ) آستانه : عبد الرحمن عوف
( 16 ) سپه : كه عبد الرحمن عوف نباشد در آنجا نباشد بكشيد ( افتادگى دارد )
( 17 ) سپه : چون چنين وصيت كرد .
( 18 ) سپه : به آن ( شايد به با ) رك . تعليقات
( 19 ) سپه : گفت كه
( 20 ) سپه : تعلق دارد به من
( 21 ) سپه : كه هر كه را ما
( 22 ) سپه : جمله راضى شدند الا امير المؤمنين ع به هيچ وجه راضى نمى شد
( 23 ) آستانه : كه اى سعد - سپه : روى به سعد وقاص كرد و گفت اى سعد تو كسى را كه خواهى ازين شش اختيار كن
( 24 ) سپه : تا همه ما به آن كس بيعت كنيم