نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

خطبه 3 قس - و من خطبة له ع ( 11 ) در عبده ع نيست ولى ش 295 و عبده : و هى المعروفة بالشقشقية تعرف بالشقشقية ( 12 ) ش 295 : و المقمصه ( اضافه دارد ) ج - از جمله خطبه آن حضرت ع خطبه‌اى است كه آن را خطبه شقشقيه ( 13 ) سپه : او را خطبه الشقشقية مى نامند و آن اينست : قص - اما و اللّه لقد تقمصها فلان

و اعذار وى بى شمار يعنى درشتى بسيار مى كرد در احكام و زود در غضب مى شد و چون ايرادى بر وى متوجه مى شد

عذر

چند مى گفت تا بپوشاند و مردم ندانند كه او حكم

كرد [ 89 ب ] فصاحبها كراكب الصعبة ان اشنق لها خرم و ان اسلس لها تقحم پس كسى كه در زمان آن درشت طبيعت واقع شود

و مطلع گشته مانند آن كسى است كه سوار باشد بر اشتر سركش

كه هنوز « بر بار و سوارى »

نياموخته باشد . اگر آن كس مهار آن اشتر را باز پس كشد به قوت تا آن اشتر را به راه راست آرد

آن اشتر نيز زور كند و باز نگردد پس بينى آن اشتر دريده شود و فساد زياد شود و

اگر مهار آن اشتر را بوى باز گذارد

تا هر جا كه خواهد رود ، سر به كوه و بيابان و

مهالك نهد و آن كس را هلاك كند . غرض حضرت

ع آنست حال من نيز نسبت به عمر اين مثابه است كه اگر آن

را منع كنم و خواهم كه او را باز گردانم عناد كند و سر به فتنها

نهد و فساد

زياده شود پس نقيض مدعى لازم آيد و اگر او را به حال خود

گذارم مردمان را ناراحت كند .

فمنى الناس لعمر اللّه بخبط و شماس و تلون و اعتراض به حق خدايى

خدا كه مردمان مبتلى

گشتند به انواع محنتها و بلاها ، امور ايشان مخبط

( 1 ) سپه : مى ساختند

( 2 ) سپه : عذرى

( 3 ) آستانه : چه كرد

( 4 ) سپه : واقع شده باشد

( 5 ) سپه : سركشى

( 6 ) سپه : عبارت داخل گيومه را ندارد .

( 7 ) سپه : اگر آن كس مهار آن شتر را به راه راست براند آن شتر نيز

( 8 ) آستانه ( و ) ندارد ولى لازم است .

( 9 ) سپه : باز گذارند

( 10 ) ايضا آستانه ( و ) ندارد .

( 11 ) سپه : آن حضرت

( 12 ) سپه : درشت كردار

( 13 ) فتنه‌ها ( رسم الخط )

( 14 ) سپه اضافه دارد : و منكرات ( ولى بعد عبارت مغشوش شده است )

( 15 ) آستانه : به حال او

( 16 ) سپه : به حق خداى

( 17 ) سپه : مبتلا ( رسم الخط )