نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١
خطبه 3 قس - و من خطبة له ع ( 11 ) در عبده ع نيست ولى ش 295 و عبده : و هى المعروفة بالشقشقية تعرف بالشقشقية ( 12 ) ش 295 : و المقمصه ( اضافه دارد ) ج - از جمله خطبه آن حضرت ع خطبه‌اى است كه آن را خطبه شقشقيه ( 13 ) سپه : او را خطبه الشقشقية مى نامند و آن اينست : قص - اما و اللّه لقد تقمصها فلان
مؤمنى كه حق را در آن حالت از هم مى ريزد متلاشى مى گردد و جوان صغير السن پير مى گردد و هر مؤمنى كه حق را »
در آن مدت و بر آن حالت
از دست خود رها نكند چندانى مشقت بوى راه يابد به جهت محافظت حق كه بميرد پس در شدت چنين و مشقت به اين نوع كسى چون صبر كند . فرأيت ان الصبر على هاتا احجى پس بعد از آنكه تفكر و تامل كردم در ميان محاربه و صبر ديدم كه صبر انسب
و اولى است . و جهت اولويت صبر آنست كه چون غرض آن حضرت اقامت دين قويم و اجراى احكام شرع بر قانون مستقيم بود پس اگر محاربه مى كرد احتمال داشت كه همه آنها كه با ابو بكر بيعت كردند كشته مى شدند و باقى ديگر فرار مى نمودند و در بوادى و برارى
و بلاد شرك با مشركان و كفار ملحق مى شدند چنان كه رسم و عادتست در ميان اين طايفه پس مشركان هجوم مى كردند و فتن و حروب زياده مى شد و اسلام بر طرف مى گشت
يا در غايت ضعف مى شد زيرا كه آن زمان اوايل اسلام بود و هنوز اسلام در دلهاى ايشان مستحكم نشده بود پس غرض از مطالبه و محاربه كه رونق دين و انتشار اسلام بود فوت مى شد . اما صبر اگر چه
مشتمل بود بر شدت و مشقت
به جهت اختلال دين و وقوع ضلالت و گمراهى مردم ولى اميد آن بود كه بعد از مدتى بر بعضى از ايشان حق ظاهر شود به دلايل و مواعظ و نصايح و از آن ضلالت باز گردند و نيز اميد بود كه بعد از مدتى از ايشان اولاد حاصل شود
كه مطيع و منقاد حق گردند
و امر محاربه بعد از آن متلافى
( 13 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد و متن نسخه سپهسالار روشن نيست .
( 14 ) سپه : و هر مؤمنى كه حق را در آن حالت
( 15 ) آستانه : ديدم كه نسبت
( 16 ) سپه : پس غرض فوت شد و اگر همه كشته نمى شدند اكثر آن كشته مى شدند و باقى ديگر فرار مى نمودند در . . .
( 1 ) سپه : مى شد ( تكرار فعل )
( 2 ) آستانه : اگر مشتمل
( 13 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد و متن نسخه سپهسالار روشن نيست .
( 14 ) سپه : و هر مؤمنى كه حق را در آن حالت
( 15 ) آستانه : ديدم كه نسبت