نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٩

خطبه 3 قس - و من خطبة له ع ( 11 ) در عبده ع نيست ولى ش 295 و عبده : و هى المعروفة بالشقشقية تعرف بالشقشقية ( 12 ) ش 295 : و المقمصه ( اضافه دارد ) ج - از جمله خطبه آن حضرت ع خطبه‌اى است كه آن را خطبه شقشقيه ( 13 ) سپه : او را خطبه الشقشقية مى نامند و آن اينست : قص - اما و اللّه لقد تقمصها فلان

پس او را از اين جهت

ابو قحافه

گفتند يعنى پدر قدح بزرگ و غرض حضرت از اين كلام آن است كه ابو بكر بن ابى قحافه تصرف كرد در خلافت و متصدى امر او شد و در حيازه خود در آورد چنان كه كسى پيراهنى در بر خود كند .

و انه ليعلم ان محلى منها محل القطب من الرحى و حال آن كه به علم اليقين مى دانست كه خلافت و امامت حق من است به نص خدا و رسول خدا و او را هيچ حقى در اين

امر خلافت نيست .

و مى دانست كه قطب دوران امر خلافت منم و بر

غير من داير نمى تواند بود

چنان كه حركت آسيا بر قطب است و بر غير قطب ديار نمى سود پس چنان كه حركت آسيا بر قطب وى است [ 87 آ ] و اگر نه از جهت آن قطب بودى حركتش فاسد شدى و از وى حاصل نبودى . نظام امر خلافت نيز بر من داير است و فايده آن كه انتظام

حال مسلمانان است در امور دينيه و دنيويه و به مقتضاى شرع بر من داير است و از غير من به فساد و ضلالت مى انجامد . ينحدر عنى السيل علوم و معارف و راه

دين و دنيا از من فايض مىشود و مثل سيلى كه در محل بارندگى از كوه فروز

آيد . و لا يرقى الى الطير و مرغ بلند پرواز عقل از ادراك و تعقل

و كمال و فضل و علو مرتبه من عاجز است و وهم و خيال به آنجا نمى تواند رسيد

مثل مكان رفيع عالى كه مرغ پرنده به آنجا نتواند رسيد . فسدلت عنها ثوبا

پس پرده حجاب انداختم در ميان خود و ميان

خلافت

( 3 ) سپه : پس از ينجهة ( رسم الخط ) او را

( 4 ) سپه : ابو بكر بن قحافه ( ولى چون شرح حال پدر ابو بكر است ابو بكر زائد است )

( 5 ) در سپه افزوده‌اند : قص

( 6 ) سپه : درين ( رسم الخط )

( 7 ) آستانه ( بر ) ندارد ولى لازم است .

( 8 ) سپه : دائر نمى شود پس

( 9 ) آستانه : نظام حال مسلمانست

( 10 ) سپه : و معارف در امور دين

( 11 ) آستانه : فرود

( 12 ) سپه : ادراك و بعقل و كمال

( 13 ) سپه : نتواند رسيد

( 14 ) عبده و ش 295 : فسدلت دونها ثوبا

( 15 ) سپه : و در ميان