نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

قص - و اهل الارض يومئذ ملل متفرقه و اهواء منتشره و طرائق ( 18 ) عبده و سپه : طوائف - ش 395 كلمه ( متشتته ) را ندارد . متشتته بين مشبه للهّ بخلقه او ملحد فى اسمه او مشير الى غيره .

قسم دوم ديگر آن بودند كه منسوب هيچ

شريعتى نبودند بلكه اهل اهوا و آراء

بودند . و قسم اول كه يهود و نصارى و سمره و صابه و مجوسند دين ايشان مضمحل شده بود و از دست ايشان بيرون رفته بود و علم به دين خود نداشتند بلكه چيزى چند از روى گمان و خيال مى گفتند و بيشتر اهل تشبيه بودند و جسميت به حق سبحانه و تعالى نسبت

مى كردند چنان كه حق سبحانه و تعالى از ايشان حكايت كرد و در قرآن فرمود كه : وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللّهِ وَ

يعنى يهود و نصارى گفتند كه ما

پسران خداييم و دوستان وى ايم و فرمود كه : وَ قالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللّهِ وَ قالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ اللّهِ

يعنى يهود گفتند كه عزيز پسر

خداست و نصارى گفتند كه عيسى مريم پسر خداست . و سمره طايفه‌اى اند از يهود كه تابع سامرى شده بودند و گوساله پرستيدند . و صابه

طايفه‌اى اند از نصارى « كه ايشان ستاره‌پرست بودند . مجوس طايفه‌اى اند كه ايشان كتاب پيغمبر خود را سوخته »

و پيغمبر خود را كشتند و بعد از آن ندانستند كه چه چيز را اعتقاد

كنند و بچه چيز عمل كنند

كسى در ميان ايشان پيدا شد و دعوى كرد كه من كتاب شما را ياد دارم پس چيزى چند از روى افترا و هواى نفس پيدا كرد و نوشت و گفت ايشان را كه كتاب شما چنين بوده

و دين شما اينست همه مجوس به آن گرويدند و اعتقاد كردند و مذهب و ملت خود ساختند و به آن عمل كردند . و از جمله معتقدات ايشان آنست

كه خدا دواند : يكى فاعل خير و ديگرى فاعل و شر

( 3 ) سپه : منسوب به هيچ شريعتى

( 4 ) آستانه : اهوار

( 5 ) آستانه ( نسبت ) را ندارد .

( 6 ) قسمتى از اول آيهء 18 سورهء مائده .

( 7 ) سپه كلمه ما را ندارد .

( 8 ) آغاز آيهء 30 سورهء توبه .

( 9 ) سپه : پيغمبر

( 10 ) هر دو نسخه صائبه ، به تقديم همزه بر با ولى صائبه يا صابه صحيح است ( تعليقات )

( 11 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد .

( 12 ) آستانه : چه اعتقاد

( 13 ) آستانه : نمايند

( 14 ) سپه : بود ( ولى به شكل نسخه آستانه يعنى با حذف است به قرينه نقلى بهتر است )

( 15 ) سپه : ايشانست