نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٤١

قص - و اجرى فيها سراجا مستطيرا و قمرا منيرا فى فلك دائر و سقف سائر و رقيم مائر ( 19 ) كذا در عبده وش 295 - سپه و آستانه : مسائر ج - مستطير پراكنده . رقيم آنچه در وى رقم باشد . مى فرمايد كه حق سبحانه و تعالى بقدرت ( 20 ) سپه : به قدر خود جارى گردانيد در آسمانها چراغى [ 56 آ ] كه پراكنده و منتشرست ( 21 ) سپه : مستتر است و روشنائى وى در همه جا يعنى آفتاب . و نيز جارى گردانيد در آسمانها ماه تاب روشن را ( 22 ) سپه ( را ) ندارد . و اين آفتاب و ماه تاب را ثابت گردانيد در ( 23 ) آستانه و به جاى در ( ولى در بايد باشد ) فلك گردنده و بام سير كننده و رقيم حركت كننده چنان كه خداى ( 24 ) سپه : حق تعالى تعالى فرموده‌وَ جَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً وَ جَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً

مدح و مناقب گويد . و اين

ابداع عجيب و اختراع غريب و بناى بدين بلندى و قبه معلق

لاجوردى مزين بانواع جواهر مكلل باصناف لآلى زاهر

مشتمل بر اوضاع عجبيه و هيآت غربيه محتوى بر منافع لا يحصى و فوايد لا يتناهى . مظهر صفات كمال صانع خود مخبر از عظمت و جلال مبدع خود و مخزن حكم خفيه

و اسرار الهيه كه عقل انسان در آن سرگردان و حيران

است هرگز متعجب نمى شود و در جلال و كمال

صانع آن متفكر نمى گردد . و شارح علامه شيخ ميثم بحرانى رحمة اللّه عليه در شرح خود آورده كه شرح و عقل موافق اند بر آنكه

افلاك نه است هفت را از آن به زبان اهل شرع آسمان خوانند و هشتم را كرسى و نهم را عرش و به زبان حكما همه را فلك خوانند و اكثر اين فلك مشتمل اند بر ستاره و ستاره عبارتست از جرم نورانى مستدير مصمت كه در جرم فلك در آمده باشد اول افلاك فلك

قمرست در وى غير از

ماه ستارهء ديگر نيست . و در دوم عطارد است و در سيوم

زهره و در چهارم آفتاب و در پنجم مريخ و در ششم مشترى و در هفتم زحل و درين افلاك غير از اين ستارها

ستارهء ديگر نيست

اين هفت ستاره را سبعهء سياره خوانند يعنى هفت ستاره سير كننده و باقى ستارها

همه در فلك هشتمند كه آن را به زبان شرع كرسى خوانند چنان كه گذشت و به زبان حكما فلك الثوابت يعنى فلك ستارهايى كه ثابت اند و حركت ايشان بطى ء است نسبت به حركت سبعهء سياره .

و فلك نهمين

كه اهل شرع آن را عرش خوانند و حكما فلك الافلاك و فلك

( 1 ) سپه : و ازين

( 2 ) آستانه : مطلق

( 3 ) سپه : زواهر ( به قاعدهء عربى صفت را براى موصوف جمع آورده )

( 4 ) سپه : مخبر حكم خفيه ( افتادگى دارد )

( 5 ) سپه : حيران و سرگردان

( 6 ) سپه : كمال و جلال

( 7 ) آستانه : كه

( 8 ) آستانه ( فلك ) را ندارد .

( 9 ) آستانه ( از ) ندارد .

( 10 ) سپه : سيم ( رسم الخط )

( 11 ) آستانه : ستاره

( 12 ) سپه ( نيست ) را ندارد .

( 13 ) ستاره‌ها ( رسم الخط چنان كه قبلا آمده بود )

( 14 ) سپه : نهم

( 15 ) سپه ( گويند ) ندارد و بعضى كلمات ديگر در يكى دو سطر قبل و بعد .