نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

قص - ثم انشا سبحانه فتق الاجواء ( 10 ) آستانه : اجزاء و شق الارجاء

كه در قرآن واقع شد بخار آبست به جهت آنكه آن دخان از آتش نبود

بلكه از تموج آب حاصل شده بود . و نيز جميع مفسران اتفاق كردند كه مراد از دخان كه در قرآن واقع شده بخار آبست و از آتش نبوده غايت ما فى الباب آنست كه بخار آب را دخان گفته باشد

به جهت مشابهت صورى زيرا كه بخار و دخان در حس بصر به يكديگر مى مانند و به جهت مناسبت معنوى

بحسب تكون و حصول ذات ايشان .

پس

برين تقدير كلام حضرت امير المؤمنين عليه الصلاة و السلام

موافق قرآن باشد زيرا كه كف نيز بخار آبست كه از بسيارى حركت و تموج آب حاصل مىشود و بر روى آب بر مى آيد تا آنچه كثافت بر وى غالب است از آن كف از آب جدا نمى شود به جهت كثافت بلكه بر روى آب مى ماند و آن را در عرف كف مى خوانند و آنچه لطافت بر وى غالب است از آب جدا مىشود و بالا مى رود به جهت لطافت و آن را در عرف بخار مى نامند . پس چون مقرر شد كه كف بخار آب است و پيش ازين مقرر شده بود كه مراد از دخان كه در قرآن

واقع شده است بخار است واضح شد كه اختلافى نيست در ميان قرآن و كلام حضرت ع و روايتى كه گذشت

. زيرا كه مآل و ما حصل همه آنست كه آنچه از آن كف لطيف بود كه

در عرف آن را بخار مى خوانند

و متصاعد شد در آن فضا بامر خدا آسمانها از آن آفريده شد آنچه كثيف بود كه در عرف آن را كف مى خوانند

بر روى آب ماند

به جهت كثافت و متصاعد نشد و زمين از آن مخلوق شد و اللّه اعلم . و نقل كرده‌اند از كعب الاحبار كه گفت حق سبحانه و تعالى يك ياقوت سبز آفريد آن گه نظر

هيبت بر وى

( 6 ) سپه : نبوده

( 7 ) سپه : نمى گويند گفته باشد

( 8 ) سپه ( معنوى ) را ندارد .

( 9 ) سپه كلمه ( پس ) ندارد .

( 10 ) آستانه فقط : ع

( 11 ) آستانه : قرآن است ( ولى است مكرر مىشود )

( 12 ) تصحيح قياسى - آستانه : روايتى گذشت - سپه : و دو آيتى كه گذشت

( 13 ) آستانه ( كه ) ندارد .

( 14 ) سپه ( و ) ندارد .

( 15 ) آستانه : خوانند ( ولى به قرينه قبل مى خوانند بايد باشد )

( 16 ) سپه : مى ماند

( 17 ) سپه : نظرى