نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٢٤

قص - انشأ الخلق انشاء و ابتداه ابتداء

ضد استيناس يعنى نفرت طبيعت و وحشت بسبب نابودن انيس . فقد نايافتن . مى فرمايد كه حق سبحانه و تعالى منفرد و تنها بود در حالى كه كسى نبود كه با او

انس توان گرفت و به جهت نايافت شدن وى توحش توان كرد . و اين اشارتست به آن كه توحد و تفرد

ذات خداى تعالى بالذاتست نه مثل انفراد و اعتزال بعضى انسان يا بعضى حيوان از بعضى ديگر كه از جنس ويست و انيس ويست بر وجهى كه چون با يكديگر باشند بهم انس باشد ايشان را و چون از يكديگر جدا شوند توحش شود زيرا كه استيناس و استيحاش « مستلزم مزاج است مستلزم جسميت و جمعيت بر خداى تعالى محال است پس استيناس و استيحاش بر وى محال باشد »

پس توحد و تفرد خداى تعالى لذاته باشد نه قياس به چيزى ديگر .

باب دوم در نسبت ايجاد عالم به قدرت حق عز و علا

باب دوم در نسبت ايجاد عالم به قدرت حق عز و علا

بر سبيل اجمال و تفصيل و كيفيت آن و اين باب مشتمل است بر چند

فصل .

فصل ( 5 ) سپه ( فصل ) ندارد ولى لازم است . اول در اسناد ايجاد عالم به قدرت حق تعالى

فصل

اول در اسناد ايجاد عالم به قدرت حق تعالى

بر سبيل اجمال :

قص - انشأ الخلق انشاء و ابتداه ابتداء

قص - انشأ الخلق انشاء و ابتداه ابتداء

ج - انشاء آفريدن . مى فرمايد كه

حق سبحانه و تعالى آفريد خلق را ابتدا بى آنكه كسى بر وى سبقت كرده باشد به مثل اين آفريدن . و احتمال دارد كه مراد از انشاء ، آن ايجاد باشد كه موجد

سبقت نكرده باشد [ 51 آ ] بر خود مثل

اين ايجاد يعنى پيش از اين ايجاد از آن موجد ايجادى

ديگر مثل

( 1 ) آستانه : به او

( 2 ) سپه : تفرد و توحد

( 3 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد .

( 4 ) سپه : به چند

( 5 ) سپه ( فصل ) ندارد ولى لازم است .

( 6 ) آستانه ( كه ) ندارد .

( 7 ) آستانه : كه غير موجد

( 8 ) آستانه : مثل

( 9 ) آستانه : ايجاد