نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٢١
قص - فاعل لا بمعنى الحركات و الآلة
بوده و اشيا نبوده‌اند
پس حق تعالى غير اشيا است و ممتاز است از اشيا بالذات نه به جهت ذاتى يا عرضى مثل فصل و خاصه زيرا كه حق تعالى مشارك اشيا نيست نه در معنى جنسى و نه در معنى نوعى تا محتاج باشد در امتياز خود از اشيا بفصلى يا خاصه « بخلاف سائر اشيا . پس مراد به مزايله برين تقدير امتياز و مفارقت باشد از اشيا به فصل يا به خاصه »
بعد از اشتراك در معنى جنسى يا نوعى . احتمال سيم آنكه حق سبحانه و تعالى
غير اشيا است بحسب ذات نه بحسب احاطه علم و قدرت زيرا كه بحسب احاطه علم و
قدرت با اشيا است نه جدا از اشيا چنان كه در فقره سابقه گذشت . بدان كه اين فقرهء سابقه داخلى احكام و هميه‌اند زيرا كه چون عقل قاصر است از ادراك ذات و صفات حق تعالى كما هو ، و ملاحظه قدم نمى - تواند كرد به جهت تناهى ادراك وى وهم دخل مىكند در آن . و از براى حق سبحانه و تعالى اشتراك توهم مىكند با مخلوقات وى باعتبار زمان و مكان و تناهى و معيت و مقارنت و مزايلت و مانند اينها . پس غرض حضرت ع ازين فقرات ازاله احكام وهميه است و اشارتست به آن كه عقل قاصر است از ادراك عظمت و جلال و كبرياى حق سبحانه و تعالى « و آنچه در وهم در آيد ذات مقدس وى وراى آنست »
سبحانه و تعالى عن ان يدرك بالعقول و الاوهام و ان يحاط بالاذهان و الافهام .
قص - فاعل لا بمعنى الحركات و الآلة
قص - فاعل لا بمعنى الحركات و الآلة
ج - مى فرمايد كه خداى تعالى فاعل است يعنى ايجاد مىكند چيزها را اما صدور اشيا از وى بحسب حركت و بواسطه آلت نيست . اما آنكه بحسب حركت
نيست به جهت
آنكه حركت بر وى محال است زيرا كه حركت عارض جسم و جسمانى
( 1 ) سپه : بود و اشيا نبودند
( 2 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد .
( 3 ) سپه : حق تعالى ( مثل قبل )
( 4 ) آستانه : بر قدرت
( 5 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد .
( 6 ) در سپه شرح مربوط به حركت بعد آمده است .
( 7 ) سپه : بجهة ( رسم الخط )