نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٨

قص - اول الدين معرفته

عالم و صانع او و هر موجود ، واجب الوجود است

. مرتبهء سيم

آنست كه ترقى كند به توحيد و تنزيه وى از شريك . مرتبهء چهارم مرتبهء اخلاص است . مرتبه پنجم آنست كه نفى صفات

كند ازو و تفاصيل اين مراتب مذكور خواهد شد انشاء اللّه تعالى و مرتبهء پنجم غايت مراتب عرفان و نهايت قوت انسان است

و هر مرتبه از چهار مرتبه اول مبدء است نسبت بمرتبه پسين و هر مرتبه از چهار مرتبهء اخير كمال است نسبت بمرتبهء پيشين . و بعضى گفته‌اند دو مرتبه

اولين لازمهء فطرت انسانى است و

ازو منفك نمى شود و ازين جهت

انبياع خلق را به تحصيل اين دو مرتبه دعوت نكرده‌اند بلكه اول مرتبه‌اى كه ايشان خلق را به آن دعوت كردند مرتبهء سيم است كه مرتبهء توحيد و تنزيه است از شريك و نفى كثرت و تعدد ازو بدليل آن كه اول كلمه‌اى انبيا خلق را دعوت كردند به نطق آن كلمهء لا إله الا اللّه است كه مشتمل است بر توحيد و نفى شريك از خالق [ 45 آ ] عالم و بنا برين كه اول مرتبهء معرفت كه انبيا خلق را به آن دعوت كردند مرتبهء توحيد است و پيغمبر آخر الزمان حبيب اللّه و شفيع المذنبين و رسول اللّه صلوات اللّه و سلامه فرموده است

من قال لا إله الا اللّه دخل الجنة يعنى هر كه گويد لا إله الا اللّه در بهشت در آيد و شك نيست كه چون بنده اين كلمه را

بگويد و اعتقاد كند عقل او بسبب نطق اين كلمه كه مشتمل است بر توحيد ظاهرى مستعد معرفت شود كه اعلى و ادق

ازين مرتبه باشد و آن توحيد است بر وجه اخلاص كه عبارتست

از اسقاط همه

( 1 ) آستانه : صانع او موجود الوجود است

( 2 ) آستانه : سيوم ( رسم الخط )

( 3 ) آستانه : ثبات

( 4 ) در سپه ( است ) بعد از عرفان آمده

( 5 ) سپه : كه در مرتبه اولين

( 6 ) آستانه ( و ) ندارد .

( 7 ) سپه : جهة ( رسم الخط )

( 8 ) آستانه : حضرت رسالت پناه ص فرموده ( و هم ندارد )

( 9 ) آستانه ( اين كلمه را ) ندارد .

( 10 ) سپه در حاشيه : ادنى

( 11 ) آستانه : كه عبارت