نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٧

قص - اول الدين معرفته

شر نفس و شيطان و عذاب نيران پس ايشان بمنزله اوتاد زمين باشند زيرا كه هر چه

مقيد شد به ميخ از اضطراب محفوظ شد

و هر كه مقيد به انبيا و اوليا و علما شد محفوظ گشت از اضطراب احوال در دين . و برين تقدير مراد از زمين از

آنجا كه گفت ميدان ارضه ، اهل زمين باشد به جهت آن كه انبيا و اوليا و علما در حقيقت بمنزله اوتاد زمين اند و بعضى گفته‌اند

كه مراد آنست كه حق تعالى كوهها را آفريد [ 44 ب ] بر روى زمين

تا نشانه و علامت راهها باشد

در بحر و بر چنان كه مشهور است كه در بسيار از درياها اهل كشتى به كوهها مهتدى مى شوند و راه را مى دانند و به مقصد مى رسند . پس برين تقدير مراد از آن كه كوهها را ميخ زمين گفت آن باشد همچنان كه ميخ

مانع است از اضطراب و ميل كردن آنچه به او مقيد است كوهها نيز اهل زمين را از اضطراب در دانستن راه كه به مقصد رساند و از سرگردانى و گمراهى و گم كردن مقصد و اللّه اعلم .

قص - اول الدين معرفته

قص - اول الدين معرفته

ج - دين طاعت و جزا و شريعت

انبياء عليهم السلام

كه بخلق رسانيدند و مراد درين مقام معنى اخير است . يعنى اول چيزى كه به حسب شريعت و انبيا بر مكلف لازمست شناختن خداى تعالى است

و شناختن خداى تعالى به چند مرتبه است : اول آن كه بنده را از براى عالم صانعى و خالقى تصور كند و اعتقاد و تصديق به وجود وى

و اين مرتبه ادناى مراتبست

. مرتبهء دوم آنست كه تصديق كند به آن كه آن خالق


( 1 ) سپه : هر كه

( 2 ) آستانه : محفوظ گشت ( ولى گشت تكرار مىشود )

( 3 ) سپه : در

( 4 ) آستانه : گفتند

( 5 ) سپه ( بر روى زمين ) را ندارد .

( 6 ) سپه : باشند

( 7 ) آستانه كلمه ( ميخ ) را ندارد .

( 8 ) آستانه : و جزاى شريعتست

( 9 ) سپه : عليه ( ولى بايد جمع باشد )

( 10 ) سپه ( است ) ندارد .

( 11 ) آستانه : بوجودى نكند

( 12 ) سپه : ادنا مرتبه است