نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٩٤

قص ( 2 ) سپه : قس ( ولى قص بايد باشد زيرا قول امام ع است نه قول سيد رضى ) - الحمد للهّ الذى لا يبلغ مدحته القائلون

حق و تنبيه ايشان بر آنكه ثنا و ستايش حق جل و علا

به همه حال لازم است زيرا كه مستلزم ملاحظه جلال و التفات بصفات كمال و اعتراف بجزيل نوال اوست و اين ملاحظات و اعتبارات مطلوبست بلكه اعلاى مطالب است زيرا كه اعظم عبادات و افضل طاعات

باشد كما لا يخفى . و آنچه فرمود كه « لا يبلغ مدحته القائلون » دو احتمال دارد : اول تنزيه بارى تعالى از اطلاع خلق بر كيفيت مدح و ثناى وى بر آن وجه كه حق اوست يعنى خداى تعالى منزه است از آنكه مطلع باشند خلق

بر كيفيت مدح و ثناى او

چنان كه حق اوست و شايستهء آنست زيرا كه اطلاع چنين موقوفست بدانستن كنه ذات و حقيقت صفات او بر آن وجه كه در نفس امر بر آن وجه است تاتوان ثناى گفتن كه لايق و شايسته وى باشد چنان كه لايق

و حق وى است و ظاهر است كه عقول بشر عاجز است از دانستن كنه ذات و صفات حق تعالى

پس هر چند مادح مبالغه لايق

كند و بحسب فهم و ادراك خود ملاحظه ذات و صفات حق تعالى

نمايد و

آنچه لايق حق جل و علا باشد نسبت بمقتضاى عقل خود از مدح ادا نمايد كمال مدح

حق سبحانه و تعالى نخواهد بود زيرا كه اطلاع بر آنچه مدح حق بر آن چيز مى بايد بود ندارد .

دوم تنزيه حق سبحانه و

تعالى از بلوغ عقل و اوهام بتمامى شكر و ثناى وى . يعنى حق تعالى منزه است از آن كه كسى تمام مدحى كه لايق اوست آن را ادا و احصا تواند كرد زيرا كه در هر مرتبه كه برسد از مراتب مدح و ثناى جميل مرتبه ديگر خواهد داشت از استحقاق مدح و ثنا و تعظيم چنان كه حضرت رسالت پناه ص فرمود « لا احصى ثناء عليك انت كما اثنيت على نفسك » . ديگر آنكه قدرت بر شكر نعمت ،

( 1 ) سپه جل و جلاله

( 2 ) آستانه : افضل طاعاتست - سپه - طاعات دنيوى

( 3 ) سپه : خلق مطلع باشند

( 4 ) سپه : وى بر آن وجه

( 5 ) آستانه كلمه ( لايق ) را ندارد .

( 6 ) سپه : صفات او

( 7 ) آستانه كلمه ( لايق ) را ندارد .

( 8 ) سپه : او

( 9 ) آستانه ( و ) ندارد .

( 10 ) آستانه ( مدح ) و ( سبحانه ) را ندارد .

( 11 ) سپه : خواهد بود