نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٨٦

قس - و لا ادعى ( 9 ) سپه : و لا ما ادعى ( ما بعد اضافه شده ) - شرح ابن ميثم و عبده‌هم ما ندارد . مع ذلك انى احيط باقطار جميع كلامه ع حتى لا يشذ عنى منه شاذ و لا يند ناد بل لا بعد ان يكون القاصر عنى فوق الواقع الى و الحاصل في ربقتى دون الخارج من يدي .

نكند و گاه باشد كه دور افتد زمان

از نقل كلام اول پس اعاده كرده شود بعضى از آن كلام اول بعينه از روى سهو و فراموشى نه از روى قصد و تعمد . و علامه شارح شيخ ميثم بحرانى فرموده كه سبب اختلاف روات در روايات دو چيز است : يكى آنكه آن حضرت ع گاه بوده كه يك معنى را در مجالس متعدده بالفاظ

مختلفه و عبارات متنوعه مى فرموده و هر راوى در مجلس ديگر آن عبارت را كه در آن مجلس واقع شده ياد گرفته و روايت كرده پس بالضروره روايات مختلف شده .

دوم بدانكه روايات

كلام خطبا را از افواه ايشان

تلقى كرده حفظ مى كردند و مخفى نيست كه حفظ الفاظ و عبارات

برين وجه خالى از صعوبت نيست سيما وقتى كه آن كلام مشتمل بر اطناب باشد به جهت اقتضاى حال پس البته در ضبط اختلالى واقع مىشود [ 36 ب ] نسبت بمستمعان و اين موجب اختلاف روايتست و نيز احتمال دارد كه بعضى از مستمعان ضبط معنى كرده باشند نه حفظ الفاظ و عبارات و بعد از آن آن معنى را تعبير

كرده باشند بعبارات و روايت كرده باشند نه به آن عبارت كه آن حضرت فرمود

پس به جهت اين ، اختلاف واقع شده باشد در روايات

.

قس - و لا ادعى ( 9 ) سپه : و لا ما ادعى ( ما بعد اضافه شده ) - شرح ابن ميثم و عبده‌هم ما ندارد . مع ذلك انى احيط باقطار جميع كلامه ع حتى لا يشذ عنى منه شاذ و لا يند ناد بل لا بعد ان يكون القاصر عنى فوق الواقع الى و الحاصل في ربقتى دون الخارج من يدي .

قس - و لا ادعى

مع ذلك انى احيط باقطار جميع كلامه ع حتى لا يشذ عنى منه شاذ و لا يند ناد بل لا بعد ان يكون القاصر عنى فوق الواقع الى و الحاصل في ربقتى دون الخارج من يدي .

ج - اقطار جوانب و اطراف . شذ بيرون رفت . ندرميد . ربقه آن ريسمانيست كه اسب يا غير آن بر آن بندند در طويله . يعنى با وجود اين تكرار به جهت استظهار


( 1 ) سپه دور افتد از آن از نقل

( 2 ) سپه : با الفاظ

( 3 ) سپه : دوم آنكه روايت - شايد : روات

( 4 ) سپه ( ايشان ) ندارد .

( 5 ) هر دو نسخه : عبارت

( 6 ) آستانه : و بعد از آن معنى آن معنى را تغيير

( 7 ) سپه : فرموده

( 8 ) سپه : روايت

( 9 ) سپه : و لا ما ادعى ( ما بعد اضافه شده ) - شرح ابن ميثم و عبده‌هم ما ندارد .