نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٨٢

قس - و هو مع ذلك زاهد ( 4 ) شرح ابن ميثم و عبده : مع تلك الحال زاهد الزهاد و بدل الابدال .

عبادت شغلى و كارى نداشت و در جميع عمر خود سر تامل و تفكر در جيب مراقبت در آورده در كنج خانه يا گوشه حجره نشسته بود يا در دامن كوهى پاى در دامن كشيده منقطع شده بود و هرگز نمى شنيد الا آواز خود را « و نمى ديد الا خود را »

قس - و لا يكاد يوقن بانه من كلام من ينغمس فى الحرب مصلتا سيفه فيقط الرقاب و يجدل الابطال و يعود به ينطف دما و يقطر مهجا .

قس - و لا يكاد يوقن بانه من كلام من ينغمس فى الحرب مصلتا سيفه فيقط الرقاب و يجدل الابطال و يعود به ينطف دما و يقطر مهجا .

ج - انغماس فرو رفتن در آب . اصلات بيرون آوردن شمشير از غلاف . قط قطع كردن بعرض . تجديل انداختن بر زمين . ابطال دليران . ينطف بضم طاء روان مىشود سيل . يقطر قطره فرو مى ريزد

. مهج جانها . يعنى و آن متامل مفكر مذكور نخواهد دانست كه اين كلام از سخنان آن كسى است كه در لجه حرب منغمس مى شد ، شمشير كشيده سرها

از بدن جدا مى كرد و تنهاى دليران را بر زمين مى انداخت و از شمشير او خون سيلان مى كرد و جانها همچو قطرات باران فرو مى ريخت . مخفى نيست كه در لفظ ينغمس استعاره است و در اسناد ينطف بدم و يقطر بمهج ، لطافت حسنه است .

قس - و هو مع ذلك زاهد ( 4 ) شرح ابن ميثم و عبده : مع تلك الحال زاهد الزهاد و بدل الابدال .

قس - و هو مع ذلك زاهد

الزهاد و بدل الابدال .

ج - زهد اعراض است از غير خداى تعالى . ابدال قومى از اوليا و زهاد و عبادند كه روى زمين خالى از ايشان نمى باشد ، جمع

بدل و بديل است و ايشان را بجهة آن ابدال گويند كه چون يكى از ايشان يا بيشتر فوت شود بدل آن ديگرى پيدا شود و بعضى گويند كه ايشان چهل كس

مى باشند و بعضى نقل كرده‌اند كه ايشان هفتاد تن مى باشند ، چهل تن از ايشان در شام مى باشند و سى تن از ايشان در ساير بلاد .

يعنى با وجود انغماس آن حضرت در حرب چنان كه مذكور شد زاهد زهاد و بدل ابدال است

( 1 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد - سپه : گوشه مجرد

( 2 ) آستانه : مى ريزد

( 3 ) سپه : سر را از بدن

( 4 ) شرح ابن ميثم و عبده : مع تلك الحال زاهد

( 5 ) سپه : ابدال جمع

( 6 ) سپه : بچهل كس